تحریم اقتصادی یا کشتار جمعی بی گناهان

جواد لگزیان : «به من دروغ نگو» گزارش هایی تاریخ ساز از روزنامه نگارانی کاوشگر درباره واقعیت های جهان امروز است.مطالبی تکان دهنده درباره جنگ ویرانگر ویتنام، واقعیت های نبرد فلسطینی ها و اسرائیل و فاجعه عراق به قلم روزنامه نگاران برجسته ای که با شجاعت به نگارش افشاگرانه این موضوعات دست زده اند تا بر تاریکخانه دروغ پرداز و رسانه های فریبکار امپریالیستی نوری از آگاهی و روشنایی بتابانند.

 
با هم نگاهی داریم به مقاله (جنگ آرام، تحریم های اقتصادی در حکم سلاح کشتار جمعی) نوشته «جوی گوردون» که به ابعاد متفاوت پدیده تحریم اقتصادی پرداخته است.
جوی گوردون می نویسد از هنگامی که سازمان ملل در سال 1954 در منشور خود تحریم های اقتصادی را به عنوان وسیله ای برای حفظ نظم جهانی برگزید تا سال 2002 ، 14 بار آن را مورد استفاده قرار داده است که از این موارد فقط تحریم های عراق جامع بوده است به این مفهوم که واردات و صادرات عراق در عمل از هر جنبه تحت کنترل قرار گرفته است که به ویژه به کشوری در حال بازیابی بعد از جنگ صدماتی بسیار وارد می آورد.
طبق برآورد از زمان آغاز این «برنامه» تا سال 2002 پانصد هزار کودک زیر پنج سال عراقی در نتیجه تحریم ها جان باخته اند که این رقم حدود سه برابر تلفات ژاپن در حمله اتمی ایالات متحده به هیروشیما و ناکازاکی است.
در اینجاست که با توجه به مستند شدن این اخبار «گوردون» شجاعانه می پرسد، این میزان مرگ و میر چگونه و توسط چه کسانی به این مدت طولانی توجیه شده است؟ چگونه کالاهای وارداتی عراق خطرناک ارزیابی شد و چه مقایسه ای بین این خطرات و صدمات فزاینده ناشی از عدم ورود کالاهای مزبور صورت گرفت؟
و خود در پاسخ می گوید طی
10 سال گذشته در مورد تعداد بسیار زیادی قرارداد واردات میلیاردها دلار کالاهای به ظاهر بی ایراد و به شدت مورد نیاز عراق توقف هایی طولانی اعمال شده است.
مطلبی که باید آن را در بررسی مدارکی نشان داد که نشانگر سیاست های ایالات متحده در زمینه عراق است؛مدارکی که از دسترسی عام خارج شده است.
گوردون خاطر نشان می سازد در طول سه سال گذشته از طریق تحقیقات و مصاحبه با دیپلمات ها، کارکنان سازمان ملل، پژوهشگران و روزنامه نگاران به بسیاری از اسنادکلیدی محرمانه سازمان ملل دست یافته که گویای رفتار خشونت بار آمریکاست که عامدانه میزان کالاهای مربوط به نیازهای انسانی را که وارد کشور عراق می شوند را در راستای منافع خود و انهدام زیرساخت های عراق کنترل می کرد.
بنابر اسناد ارائه شده از اگوست سال 1991، ایالات متحده مانع خرید اکثر مواد ضروری برای تولید برق و تجهیزات لازم برای ارتباطات از طریق بیسیم، تلفن و... شده است.
غالباً محدودیت ها حول یک محور یعنی توقف ورود یک قلم کالای اساسی چرخیده و سبب شده است بسیاری از اقلام دارای مجوز ورود در غیاب کالای اساسی مزبور از نظر سودمندی ساقط شوند. به عنوان نمونه عراق اجازه خرید یک کارخانه تصفیه فاضلاب را دریافت کرد ولی جلوی خرید ژنراتور لازم برای راه انداختن کارخانه را گرفت و این کار در مورد کشوری صورت گرفته که روزانه 300000 تن فاضلاب را روانه رودهایش می کرده است.
مدارک همچنین بیانگر این است که تقریباً هر چیز مورد نیاز برای تمامی زیرساخت عراق یعنی برق، راه ها، تلفن و تصفیه آب و نیز بسیاری از دستگاه ها و اقلام مربوط به مواد غذایی و دارویی مشمول بررسی شورای امنیت بوده است.
در همین رابطه جالب توجه است که از ورود کالاهایی چون دستگاه دیالیز کلیه، تجهیزات دندانپزشکی و آتش نشانی، تانکرهای آب، دستگاه های تولید شیر و ماست و دستگاه های چاپگر به عراق جلوگیری می شده است.
ترفند آمریکا و انگلیس در جلوگیری از انعقاد قراردادی برای آسیاب کردن گندم و تهیه آرد برای عراق به بهانه هایی واهی نیز از مطالب خواندنی است که در این زمینه در متن مقاله آورده شده است.
در این بخش همچنین آمده است در حالی که ایالات متحده با این استدلال که تانکرهای آب ممکن است به جای استفاده برای حمل آب، برای حمل سلاح های شیمیایی مورد استفاده قرار گیرند مانع از اجرای قرارداد خرید و تحویل تانکرهای آب به عراق می شدند، «کلراین» که از مواد مورد استفاده در سلاح های شیمیایی از جمله گاز کلراین بود مرتباً به عراق تحویل می شد،
پژوهش های گوردون در ادامه نشان از این حقیقت دارد که از میان محرومیت هایی که عراق به آنها دچار شده است هیچ یک به اندازه سامانه صدمه دیده آب رسانی اش بیشتر با مرگ و میر در آن کشور مرتبط نیست.
پیش از سال 1990 ، 95 درصد خانوار شهری و 75 درصد از خانوار روستایی در عراق به آب آشامیدنی دسترسی داشتند. کمی بعد از جنگ خلیج فارس، بیماری های وبا و حصبه که قبلاً ریشه کن شده بود به سرعت گسترش یافته و نیز اسهال کودکان و نوزادان و میزان مرگ و میر آنها به شکل سرسام آوری سیر صعودی پیدا کرد.
بین سال های 1990 و 1996 بیش از نیمی از کارکنان تاسیسات آب و واحدهای بهداشتی کار خود را رها کرده بودند و با رسیدن به 1996 تمامی تاسیسات آمایش فاضلاب از کار افتاده بود.
در همین تاریخ بود که مرگ و میر کودکان عراقی به 130 در 1000 یعنی 13 درصد رسید. کودکان عراقی پیش از رسیدن به پنجمین سال تولد خود مردند که بیشترین میزان این مرگ و میر مستقیماً یا به طور غیرمستقیم ناشی از آب آلوده بوده است و این در حالی بود که ایالات متحده بنابر پژوهش گوردون فروپاشی سامانه آب عراق را پیش بینی کرده بود. در ژانویه سال 1991 کمی پیش از آغاز جنگ خلیج فارس و شش ماه پس از شروع تحریم ها «آژانس اطلاعات امنیتی پنتاگون» پیش بینی کرد تحت شرایط تحریم توانایی عراق برای تامین آب بهداشتی ظرف شش ماه فرو خواهد پاشید.
با همه اینها ایالات متحده همچنان قراردادهای مربوط به لوله های آب، بولدوزرها و تجهیزات خاکبرداری لازم برای نصب لوله ها را یا متوقف یا دچار تاخیر کرد و باوجود اینکه ایالات متحده قرارداد کلراین خطرناک دارای کاربرد دوگانه را تصویب کرد ولی خرید تجهیزات ایمنی برای استفاده از این ماده را متوقف کرد. این در حالی است که استفاده از تجهیزات ایمنی مزبور نه فقط برای عراقی ها که نیز برای کارکنان سازمان ملل که بر استفاده از کلراین نظارت می کردند هم ضروری بود.
اسناد و مدارک بررسی شده توسط «جوی گوردون» از اقدام حیرت انگیز آمریکا در توقف ارسال واکسن های درمانی حکایت دارد.
بنا بر مدارک در اوایل سال 2001، ایالات متحده حدود 280 میلیون دلار از واردات اقلام پزشکی از جمله واکسن های درمان هپاتیت کودکان، کزاز و دیفتری و نیز دستگاه های پرورش کودکان زودرس و تجهیزات مربوط به قلب را متوقف کرد و آن هم براساس این منطق که واکسن ها دارای کشت های زنده است که دولت عراق شاید بتواند این کشت ها را از واکسن استخراج کند، نسل بسیار سمی و کشنده ای از «ویروس های حاصل از رشد جهشی» را پرورش دهد و سپس موشک (یا وسیله ارسال دیگری) را تولید کند که قادر باشد ویروس ها را در نقاط مورد نظر به طور موثر پراکنده کند.
با بالا گرفتن اعتراضات و اعلام اینکه یک چنین اعمالی از نظر علمی
غیر ممکن است و با افشاگری رسانه ها درباره شرایط مهیب زندگی مردم عراق، آمریکا برنامه جدیدی را به نام «تحریم های زیبا» به منظور هدف قرار دادن رهبری عراق ارائه داد. این طرح هم از رهگذر معامله با سایر کشورهای عضو شورای امنیت به تصویب رسید. در جریان برنامه نفت برای غذا هم ایالات متحده و بریتانیا با سوء استفاده از این نکته که قیمت نفتی را که عراق از هر خریدار دریافت می کند «کمیته 661» تعیین می کند به نحوی نظام مند از رای دادن درباره قیمت نفت تا زمانی که دوره خرید سپری شود، خودداری کردند.
هدف ایالات متحده و بریتانیا این بود که به این ترتیب فقط پس از فروش، قیمت نفت را مشخص، سود شارژ اضافی را از قیمت نفت کسر و مبلغ باقیمانده را از خریدار دریافت کنند که حاصل این عمل تلاش کردن «برنامه غذا در برابر نفت» بود زیرا روشن است که خریداران زیادی حاضر نیستند خود را پایبند معامله ای کنند که قیمت آن فقط پس از متعهد شدن نسبت به خرید مشخص خواهد شد.
به سبب این نظام، درآمد نفت عراق از سال گذشته تاکنون 40درصد کاهش یافته و بیش از دو میلیارد دلار قراردادهای مربوط به کالاهای موردنظر نیاز انسانی -که همه تصویب شده بود - متوقف شده است.
مقاله افشاگرانه گوردون مستقیماً سیاستگذاران آمریکایی را خطاب قرار می دهد که پشت درهای بسته و با پشتگرمی به دیوانسالاری سازمان ملل که کمتر شهروندی از آن برخوردار است در وضعیت مطلوبی برای گریز از انتقاد به رفتارهای شان قرار دارند.گوردون با بررسی دقیق رفتارهای ایالات متحده در جریان تحریم به خوبی منش سود محور، غیر انسانی و بی ضابطه در اعمال تحریم را نشان می دهد.
نوشته جوی گوردون در مجله ها پر از کنترلی مرگبار بر اقتصاد کشور متلاشی سخن می گوید که به نام تحریم
500 هزار کودک زیر پنج سال عراقی یعنی سه برابر تلفات ژاپن در حمله اتمی آمریکا به هیروشیما و ناکازاکی را به کام مرگ فرستاد.
انگشت اتهام علاوه بر ایالات متحده و نهادهای سیاسی و نظامی آن، آژانس های متعددی در درون سازمان ملل یعنی «کمیته 661» شورای امنیت که مسوول اعمال تحریم ها و اعطای معافیت در موارد انسان دوستانه است، « دفتر برنامه عراق» در دبیرخانه سازمان ملل مجری سیاست نفت در برابر غذا و حتی یونیسف و سازمان بهداشت جهانی را هدف قرار می دهد چرا که این آژانس ها به تعبیر گوردون مراقب بوده اند که احساس سرخوردگی مستمر خود از شیوه اجرای «برنامه» را علناً مورد بحث قرار ندهند.
گزارش تاریخ ساز و شجاعانه گوردون تصریح می کند برای امنیت واقعی در سطح جهانی باید دانست که دست آلودن به نابودی گسترده بی گناهان هرگز فراموش یا بخشیده نمی شود و هرگز امنیت از رهگذر خشونت و تحریم حاصل نخواهد شد.
این مقاله روشنگر را در «به من دروغ نگو» کتابی منتشر شده به کوشش «جان پیلجر» باترجمه «مهرداد (خلیل) شهابی» و «میر محمود نبوی» بخوانید.
انتشارات اختران « به من دروغ نگو» مجموعه ای خواندنی از تاثیرگذارترین نوشتارهای کاوشگرانه نیم قرن اخیر را در 400 صفحه با قیمت 4800 تومان رهسپار بازار کتاب کرده است.