محمد درویش*

توان محیط بانان نامتناسب با نیاز طبیعت ایران

همه ساله بر بنیاد یک ابتکار ارزشمند و مبتنی بر پیشینه ای تاریخی و مقدس، به احترام سالروز میلاد هشتمین امام شیعیان جهان - ضامن آهو - حضرت امام رضا (ع)، روز محیط بان گرامی داشته شده و از حافظان راستین، زحمتکش و بی ادعای طبیعت وطن طی آیین هایی ملی و استانی تجلیل به عمل می آید.با این وجود، شوربختانه شاهدیم که نه از نظر محتوای نرم افزاری و نه حمایت های سخت افزاری و مالی، آنگونه که شایسته است از این قشر مظلوم حمایت نشده است. به نحوی که نه فقط اغلب آنها زیر خط فقری شدید از منظر گرایه های اقتصادی جای می گیرند، بلکه همواره در معرض تهدید و تحدید متجاوزین به عرصه های طبیعی بوده و تاکنون بیش از 110 شهید هم به پیشگاه طبیعت ایران زمین تقدیم کرده اند.

این در حالی است که بر پایه مستندات موجود در «الگوی به کارگیری ماموران گارد در مناطق حفاظتی تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست»پارک ملی، پناهگاه حیات وحش، منطقه حفاظت شده و اندوخته گاه زیست سپهر)، به منظور نظارت و پایش دائمی جوامع حیات وحش در عرصه های طبیعی با توجه به تجارب عملی موجود در حراست از مناطق تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست کشور، لازم است تا متناسب با ساختار فیزیونومیک عرصه مورد حفاظت، کمیته ای از نیروی انسانی حافظ محیط زیست به صورت شبانه روزی در محل مستقر باشد. بر این بنیاد، برای هر یک از ایستگاه های حفاظتی (محیط بانی ها)، تعداد شش نفر مامور پیش بینی شده سه نفر از آنها باید به صورت دائم در امر حفاظت فعال بوده و سه نفر دیگر به صورت جایگزین در نوبت کاری (مرخصی، بیماری و ...) مد نظر قرار داشته باشند.
حتی اگر تمامی محدوده تحت حفاظت در کشور را هم اراضی دشتی فرض کنیم (که چنین نیست)، با توجه به مساحت 5/7 درصدی مناطق چهارگانه از وسعت کشور تعداد کنونی محیط بان شاغل، به هیچ عنوان جوابگوی محدوده تحت حفاظت نیست؛ واقعیتی که امیدوارم در طول برنامه پنج ساله پنجم توسعه کشور نسبت به ترمیم و اصلاحش اقدامی شایسته و موثر انجام شود. یادمان باشد که اگر طبیعت را از دست دهیم، بستر تولید را از دست داده ایم و کشوری که بستری برای تولید نداشته باشد، نخواهد توانست از پایداری خود در طول زمان حراست کند. پس بکوشیم تا حافظان طبیعت از منزلگاهی درخور چنین اهمیتی برخوردار باشند.
*عضو هیات علمی
موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور