قرارداد بلوک اکتشاف و توسعه خرم آباد بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت نروژی استات اویل هیدرو به ارزش تقریبی 50 میلیون دلار(قابل افزایش تا 104 میلیون دلار) امضا شد. بر اساس این قرارداد انجام مطالعات زمین شناسی، 600 کیلومتر لرزه نگاری دو بعدی و حفر سه حلقه چاه اکتشافی و در صورت نیاز به عملیات تکمیلی، 400 - 300 کیلومتر مربع لرزه نگاری سه بعدی و حفر دو حلقه چاه اکتشافی توصیفی از جمله تعهدات شرکت استات اویل هیدرو نروژ در این طرح است. بلوک خرم آباد به وسعت تقریبی هفت هزار و ´²µ کیلومتر مربع در غرب ایران و در محدوده استان لرستان قرار گرفته است.
طرح های مطالعاتی دولت اصلاحات به ثمر نشست
در صنعت نفت از نظر نوع مواد هیدروکربوری اولویت با اکتشاف نفت است که از نظر عملیات، میادین مشترک در همه موارد اعم از نفت و گاز در اولویت قرار دارد. با توجه به ضرورت تسریع در اجرای عملیات اکتشافی نفت، دولت اصلاحات از سال 1377 اقدام های گسترده ای را برای استفاده از همکاری های فنی شرکت های خارجی در عملیات اکتشاف نواحی مشخص به عمل آورد. این شرکت ها با سرمایه گذاری خود اقدام به اکتشاف در نواحی مشخص شده کردند و در صورتی که موفق به کشف میدان تجاری در بلوک اکتشافی نشوند، هزینه های انجام شده قابل برگشت نبوده و جزء ریسک پیمانکاران به شمار می آید.
دولت اصلاحات پس از اتخاذ این سیاست، اکتشاف در بلوک مهر را به (شرکت «اوام وی» اتریش)، اناران (شرکت «ساگا» نروژ)، زواره (شرکت «ساینوپک» چین)، منیر (شرکت «ادیسون گاز» ایتالیا)، فارسی (کنسرسیوم سه شرکت هندی)، توسن (شرکت «پترو براس» برزیل)، فروز شرکت «رپسول» اسپانیا)، ساوه (شرکت «پی تی تی ای پی» تایلند)، کوهدشت (شرکت «سی ان پی سی» چین)، خرم آباد (شرکت «استات اویل هیدرو» نروژ) و گرمسار (شرکت «ساینوپک» چین) واگذار کرد. عملیات اکتشافی در این بلوک ها اکثراً موفقیت آمیز بوده و از مرداد ماه 1386 تا خرداد ماه امسال 15 میدان جدید نفت خام، گاز طبیعی و طاقدیس های مستقل هیدروکربوری شناسایی شده که کشف این میزان ذخایر هیدروکربوری بین کشورهای مختلف دنیا بی سابقه بوده است. در حال حاضر پس از ایران، کشورهایی همچون برزیل، الجزایر، ونزوئلا، ترکمنستان و نروژ بیشترین آمار کشف و شناسایی میادین نفت خام و گاز طبیعی را به خود اختصاص داده اند. از سوی دیگر، شانس اکتشاف میادین جدید نفت و گاز در ایران به 70 درصد ارتقا یافته که در دو سال گذشته، این نرخ در سایر کشورهای دنیا حدود 25 تا 30 درصد بوده است.
نگاهی به جزئیات کشف میادین جدید نفت خام، گاز طبیعی، کلاهک های گازی و طاقدیس های نفتی مستقل شناسایی شده و میزان ذخایر آنها در طول دو سال گذشته نشان می دهد، میدان سفید زاخور در مرداد 86 در نزدیکی شهر قیر در استان فارس کشف شده که تاکنون وجود بیش از 4800 میلیارد مترمکعب گاز خشک و 475 میلیارد بشکه میعانات گازی به صورت درجا در این موقعیت نهایی شده است.
همچنین میزان ذخایر هیدروکربوری میدان چنگوله و آذر ایلام در مهر ماه 86 از چهار میلیارد و 700 میلیون بشکه به حدود 8 میلیارد بشکه افایش یافت به طوری که با انجام حفاری های جدید اکتشافی در این میدان مشخص شد حدود 870 میلیون بشکه نفت خام، 16 میلیارد مترمکعب گاز خشک و 106 میلیون بشکه میعانات گازی به ذخایر درجای این میدان افزوده شده است. لایه ایلام میدان نفتی آزادگان در اسفند ماه سال 86 و به دنبال حفاری هفتمین حلقه چاه میدان نفتی آزادگان نیز شناسایی شد. میدان عسلویه شرقی، طاقدیس ایلام و سروک میدان جفیر، طاقدیس گازی کوه آسماری در مسجدسلیمان، میدان نفتی اروند، بینالود، بالارود اندیمشک و میدان گازی سفید بانمون از دیگر میدان های نفتی گازی کشف شده در دو سال اخیر به شمار می روند.
کاهش عمر ذخایر نفتی
در چهار سال گذشته
با توجه به اکتشافات صورت گرفته و افزایش ذخایر درجا و قابل استحصال نفت ایران، عملکرد چهار سال گذشته دولت در زمینه سرمایه گذاری، توسعه، برداشت سیانتی از مخازن مستقل و مشترک قابل قبول اغلب کارشناسان و اقتصاددانان نبوده و این عملکرد ضعیف موجب کاهش درصدی عمر ذخایر نفتی کشور شده است. در سال 1384 باقیمانده عمر ذخایر نفتی ایران 93 سال بوده که در سال 87 به 9/86 سال رسیده است. باقیمانده ذخایر نفتی ایران طی سال های 1382 تا 1387به ترتیب 93، 7/86 ، 2/86 و 9/86 سال بوده است.
