حکم علیه وزارت نفت برای قطع 12 هزار اصله درخت ناچیز بود

خسارت دنا، 2/4 میلیارد دلار، جریمه اعلامی یک میلیارد تومان

سرمایه، حسین صرافی: جنگل های ایران در حال نابودی است. در روزهای گذشته 12 هزار اصله درخت کهنسال بلوط که قدمتی صدساله و براساس استانداردهای جهانی محیط زیست ارزشی معادل200 هزار دلاری داشته اند در منطقه حفاظت شده دنا در یاسوج قطع شده است. کارگران خط انتقال گاز از عسلویه به مناطق شمال و شمال غرب کشور که در استخدام پیمانکار وزارت نفت -قرارگاه خاتم الانبیا- بوده اند در طول دو روز از سه شنبه ششم مهرماه تا پنجشنبه بالغ بر 12 هزار اصله درخت کهنسال بلوط را در حوزه «سینه نمک» در منطقه حفاظت شده دنا برای انتقال این خط لوله گاز قطع کرده اند.

وسعت تخریب جنگل ها در منطقه حفاظت شده دنا نزدیک به سه کیلومتر با عرض 28 متر عنوان شده و کارشناسان بومی پیش بینی کرده اند اگر ممانعتی در این مورد از سوی ماموران محیط بان صورت نمی گرفت، تخریب درختان جنگل تا مرز 100 هزار اصله پیش می رفته است.
کارشناسان جنگلبانی و محیط زیست با انتقاد از عملکرد بسیار ضعیف سازمان محیط زیست و مراتع و جنگل ها به دلیل سوء مدیریت، عدم هماهنگی و کنترل کافی بر محیط زیست و جنگل ها و مناطق حفاظت شده کشور معتقدند اگر روند فعلی نابودی جنگل ها ادامه پیدا کند در سال های دیگر جنگل ها، مراتع و گونه های منحصربه فرد جانوری و گیاهی در ایران نابود خواهد شد.
دکتر اسماعیل کهرم استاد محیط زیست واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی می گوید: «تخریب جنگل های ایران در شمال کشور وحشتناک است و به جایی رسیده که بیش از 60-50 هکتار جنگل باقی نمانده است، اما قطع کردن و از بین بردن جنگل های منطقه حفاظت شده دنا به دلیل وجود بلوط های کهن و وجود سنجاب ها در آن منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است.»او معتقد است: «منطقه دنا، منطقه حفاظت شده و ظاهراً تحت نظارت و کنترل سازمان محیط زیست کشور است اما این اتفاق غم انگیز از اختلاف ، عناد و سردرگمی بین سازمان محیط زیست و جنگل ها و مراتع کشور خبر می دهد. در سال های گذشته، بارها و بارها به مسوولان مختلف اعلام کردیم این دو سازمان باید ادغام شوند اما کسی اهمیت نداد، چون وزارتخانه ها و نهادهای مختلف از این عناد، اختلاف و عدم هماهنگی استفاده می کنند و پروژه ها و فعالیت های ضدمحیط زیست خود را اجرا می کنند.»استاد محیط زیست واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی می افزاید: «منطقه حفاظت شده دنا 90 هزار هکتار وسعت و تنوع گیاهی بی نظیری دارد و افراد عادی نمی توانند وارد این منطقه شوند. چطور ممکن است پیمانکار وزارت نفت -سپاه پاسداران- با تجهیزات وسیع وارد منطقه حفاظت شده شود، 48 ساعت فعالیت کند، سه کیلومتر جاده با عرض 28 متر احداث و 12 هزار اصله درخت را نابود کند و سازمان محیط زیست و سازمان مراتع متوجه نشوند؟»
کهرم با اشاره به سخنان محمدجواد محمدی رئیس سازمان محیط زیست کشور درباره جریمه یک میلیارد تومانی وزارت نفت می گوید: «وزارت نفت با تخریب 12 هزار اصله درخت در منطقه حفاظت شده دنا، استخراج گاز در پارک دریایی بوشهر، آسیب شدید به کویر ورامین و... بیشترین آسیب ها را به محیط زیست کشور وارد کرده، اما مانند ادوار و سنوات گذشته جریمه تخلفات خود را پرداخت نمی کند و به سازمان های ذی ربط و فعالان و کوشندگان محیط زیست ایران پوزخند خواهد زد.»
محمد درویش متخصص محیط زیست با اشاره به عدم وجود قدرت فرماندهی در سازمان محیط زیست کشور می گوید: «سازمان محیط زیست را هیچ نهاد و وزارتخانه ای جدی نمی گیرد. این مساله سبب شده مدیران سازمان هم اعتماد به نفس لازم را برای اجرای وظایف خود بر اساس اصل 50 قانون اساسی نداشته باشند. این مسائل را که کنار هم بگذارید به نتیجه نهایی که نابودی دهشتناک جنگل ها و مراتع بی نظیر ایران است،می رسید.»
او درباره تبعات اقتصادی تخریب درختان دنا می افزاید: «هر درخت منطقه حفاظت شده دنا دست کم 100 سال قدمت داشته و براساس استانداردهای جهانی 200 هزار دلار ارزش دارد، اما به دلیل آنکه قانون ارزیابی محیط زیست در کشور اجرا نمی شود دولت و نهادهای قضایی کشور ارزش هر اصله درخت را 70 دلار برآورد کرده اند.»
این در حالی است که اگر این قانون که در برنامه چهارم توسعه کشور ابلاغ شده اجرا شده بود، نهادهای مختلف هرگز پروژه های خود را بدون ارزیابی و مطالعه زیست محیطی اجرا نمی کردند و سبب ساز خسارت دو میلیارد و 400 هزار دلاری به دلیل قطع 12 هزار اصله درخت 100 ساله به کشور نمی شدند.
این متخصص محیط زیست معتقد است: «منطقه دنا به دلیل ارزش های جانوری و گیاهی تقریباً بی همتاست و براساس تحقیقات فائو - سازمان خوار و بار جهانی - هر هکتار آن 280 برابر خاک کشور ارزش دارد.»
درویش تبعات زیست محیطی اینگونه فعالیت ها را فاجعه بار ارزیابی می کند و می گوید: «زمینی را به وسعت سه کیلومتر و عرض 28 متر کف بری می کنند در کنار کریدوری که مدتی پیش مجوزش را از سازمان محیط زیست اخذ کرده بودند تا لوله های انتقال سوخت را از آن عبور دهند، اما به دلیل عدم آگاهی و مطالعه پیمانکار وزارت نفت - قرارگاه خاتم الانبیا- روی ساختار زمین شناسی استان کهکیلویه و بویراحمد، می توان انتظار داشت نشت و نشست لوله ها در آینده نزدیک چرخه حیات سنجاب های ایرانی را به شدت به خطر خواهد انداخت و سبب نابودی آن خواهد شد.»
کاظم نصرتی کارشناس اقتصاد محیط زیست و رئیس هیات مدیره جامعه جنگلبانی ایران می گوید: «آب، خاک و پوشش گیاهی جزء منابع زیستی کشورند که باید در حفظ آن کوشید. اگر این نظم طبیعی را با دخالت در طبیعت و ویران کردنش از بین ببریم از نظر اقتصادی ضرر جبران ناپذیری متحمل شده ایم.»این کارشناس اقتصادی محیط زیست می افزاید: «ضرر اقتصادی هنگامی افزایش پیدا می کند که خاک و پوشش گیاهی که 700 سال زمان می برد تا ساخته شود و تولیدکننده آب هستند را به راحتی از دست بدهیم.»
نصرتی معتقد است: «بزرگ ترین مشکل کشور نهادها و وزارتخانه هایی هستند که پول از دولت می گیرند و در هر مکان، هر پروژه ای را بدون ارزیابی های اقتصادی، زیست محیطی و... اجرا می کنند.»رئیس هیات مدیره جامعه جنگلبانی ایران این معضل را معلول عدم وجود سیستم ارزیابی دقیق اقتصاد محیط زیست در کشور می داند و می گوید: «اگر این سیستم در کشور نهادینه شده بود، وزارت نفت و قرارگاه خاتم الانبیا به راحتی نمی توانستند جنگل کهن دنا را که صدها سال طول کشیده تا جزء آثار بی بدیل محیط زیست کشور شود نابود کنند و بدون هیچ دلیل منطقی به یک میلیارد تومان جریمه محکوم شوند که شاید پرداخت هم نشود.»