داروهای تقلبی، جایگزینی برای داروهای گران قیمت

مصرف دارو ی ایرانیان بی رویه است

آرزو شهبازی : بر اساس اعلام دبیر انجمن علمی داروسازان، داروهای تقلبی یک تا پنج درصد کل داروهای موجود در کشور را تشکیل می دهد. بر این اساس اگرچه حجم داروهای تقلبی در کشور به دلیل رعایت ضوابط و مقررات و کنترل واردات با میزان آن در سطح کشورهای در حال توسعه برابر است، اما آنچه به عنوان نقطه ضعف سامانه دارویی کشور محسوب می شود، نبود آگاهی و فرهنگ سازی صحیح در جهت مصرف معقول و منطقی داروها است.

به همین خاطر در آستانه روز داروسازی با دکتر مجید جعفری فوق دکترای داروسازی و استادیار دانشگاه گفت وگویی انجام داده ایم که می خوانید:
در حال حاضر مهم ترین عامل افزایش داروهای تقلبی در کشور چیست؟
مهم ترین عامل افزایش این داروها گران بودن داروهای غیرتقلبی است که این داروها به خاطر سودجویی برخی جایگزین آنها می شود. مثلاً نمونه های تقلبی برخی از داروها را که حدود 80 -70 هزار تومان قیمت دارند، می شود با 40 هزار تومان خریداری کرد. من قوطی برخی از این داروها را هم دیده ام که قابل تشخیص با نمونه اصلی آن نبود.
داروهای تقلبی که در بازار موجود است بیشتر در زمینه چه نوع بیماری هایی هستند؟
این داروها اغلب مشابه داروهایی هستند که نرخ بالایی دارند، مثلاً داروهای ضددیابت یا داروهای شیمی درمانی. به طور کلی هر دارویی که قیمت و مصرف کننده بالا دارد، می تواند مورد سوءاستفاده افرادی باشد که این داروها را وارد و توزیع می کنند. مثلاً داروی «زنیکا» که یک داروی لاغری است که افراد برای دفع چربی قبل از غذا مصرف می کنند، در بازار نمونه های فراوانی از ترکیه ای و عربی گرفته تا مدل های اروپایی دارد. البته در حال حاضر شرکت های دارویی مدل اصلی این دارو را وارد کرده اند که تا حدودی از میزان نمونه های تقلبی آن کاسته شده است.
آیا اطلاع رسانی و تبلیغات خاصی در خصوص شناخت و مصرف این داروها به مردم صورت می گیرد؟
مسلماً باید از طریق رسانه های گروهی و صدا وسیما اسامی این داروهای تقلبی عنوان شود و مردم در جریان قرار گیرند. اما مساله ای که وجود دارد این است که برخی از این داروها در خود داروخانه ها فروخته می شوند و مردم به دلیل اعتمادی که به داروخانه ها دارند، تصوری مبنی بر تقلبی بودن داروهایشان ندارند. با این وجود بهتر است مردم همواره از مسیر قانونی داروهایشان را تهیه کنند و از خرید داروهای مسافرتی که اغلب از دوبی می آید خودداری کنند.
در حال حاضر فرهنگ مصرف دارو در کشور چگونه است؟
اصلاً خوب نیست. پایه مصرف دارو در کشور ما بسیار بالاست. زمانی که من در کشور دانمارک بودم متوجه شدم هیچ داروخانه ای به هیچ عنوان داروی بدون نسخه به مردم نمی دهد. خود من که کارت بیمارستان داشتم با اصرار توانستم دارویم را تهیه کنم. اما در داروخانه های ما به خاطر منافع اقتصادی داروخانه، داروهای بدون نسخه هم فروخته می شود. مثلاً مصرف آنتی بیوتیک ها در کشور ما بسیار بالاست. اما گاهی در این زمینه تجویز پزشک هم غلط است. مثلاً در برخی از شهرستان ها من دیده ام اگر وقتی تعداد داروهای تجویزشده برای بیماری کم بوده، مریض کیسه داروهایش را روی میز پزشک پرت کرده و رفته است. این مساله یا منجر به این می شود که بیمار دیگر به آن پزشک مراجعه نکند یا در اغلب موارد باعث می شود پزشک اقلام دارویی بیشتری برای بیمار بنویسد، پس در این مساله باید مثلث پزشک، داروساز و بیمار را مورد توجه قرار داد؛ اینکه پزشک هرگز به اصرار بیمار داروی اضافه تجویز نکند، داروخانه داروهایی را که عوارض جانبی دارند بدون نسخه نفروشد و مردم هم با فرهنگ سازی از مصرف بی رویه دارو خودداری کنند. اما جای این فرهنگ سازی در رسانه های ما خالی است. شما چند تا برنامه در تلویزیون مشاهده کرده اید که به این مساله بپردازد؟ باید همواره به خاطر بسپاریم دارو تیغ دوسری است که هم می تواند درمان کننده باشد و هم می تواند به خاطر مصرف نابجا زندگی فرد را به خطر بیندازد.