سرمایه، شکوفه آذر: انتخابات فرصت مناسبی برای بازنگری رویکردهای فرهنگی دولتی است که با شعار «مهرورزی» بر قلوب مردمی که در این سال ها کمتر مهر دیده بودند، تاثیر گذاشت. اگر دکتر محمود احمدی نژاد توانست دستگیری، ستاره دار شدن، بازداشت و تعلیق تعداد زیادی از دانشجویان را در زمان ریاست جمهوری خود، منکر شود و بگوید: «ما زندانی سیاسی و دانشجوی زندانی نداریم» اما هیچ گاه نمی تواند عملکرد وزارتخانه متبوعش را در زمینه اخراج یا بازنشستگی زودهنگام استادان برجسته و بانفوذ دانشگاه ها را انکار کند که با شعار «مهرورزی» او، از دانشگاه ها بیرون رانده شدند؛
سیاستی که منجر به بازنشستگی زودهنگام و اجباری بیش از 100 تن از استادان برجسته دانشگاه های سراسر کشور شد. اگرچه محورهای استیضاح زاهدی، به عنوان یکی از پنج وزیر استیضاح شده دولت نهم، عبارت بودند از ضعف مدیریتی، نارضایتی در دانشگاه ها، بی اعتنایی وزیر علوم به مصوبات هیات دولت در سفرهای استانی، مشکلات موجود در زمینه کنکور و سهمیه بندی داوطلبان در آزمون ورودی دانشگاه ها، اما «بازنشستگی زودهنگام برخی از اساتید»، چهره سیاسی به اقدامات این وزیر بخشیده بود که راه را برای انتقاد منتقدان باز گذاشت. سیاست بازنشستگی زودهنگام استادان دانشگاه که از بهار 1385 آغاز شد و بلافاصله از سوی برخی خبرگزاری ها با انتشار اخبار علمی موهنی چون «بازنشستگی زودهنگام موجب افزایش عمر می شود»، (شبکه خبر19 اردیبهشت 1388) دنبال شد تا به اقدامی خیرخواهانه تبدیل شود، نتوانست از اعتراض، تحصن و انتشار مقالات منتقدانه نسبت به این رویکرد غیرفرهنگی جلوگیری کند.
دولت نهم که انتظار نداشت با وجود اعتراض خاموشی که در بدنه جامعه وجود داشت، با این اقدام، شاهد واکنش های تند و پرسروصدایی چون اعتصاب ها و اعتراض های دانشجویی باشد، یاران خود را فراخواند تا با استناد به قانون بازنشستگی، پاسخ معترضان را بدهد. از این رو عمید زنجانی، ریاست وقت دانشگاه اقدام وزارت علوم را «قانونی و عادی» ارزیابی کرد و گفت: «بازنشستگی یک مساله کاملاً عادی و براساس مقررات دانشگاه است که هر سال انجام می گیرد. امسال هم بازنشستگی به روال گذشته انجام شد، منتها سعی کردیم در حد امکان اساتیدی را که به رتبه استادی رسیده اند و در سن بازنشستگی هستند، نگه داریم. بیشتر بازنشسته ها یا مربی هستند یا استادیار. تعداد اندکی از آنها دانشیارند که سن شان از 65 سال به بالا است و مشمول مقررات بازنشستگی می شوند.»
اما آنچه او از آنها به عنوان «مربی و استادیار» یاد کرد، کسانی نبودند جز استادان بانفوذ، دگراندیش و منتقدی مانند محمد مجتهدشبستری، حسین بشیریه پدر جامعه شناسی سیاسی ایران، دکتر میرجلال الدین کزازی استاد ادبیات کلاسیک، دکتر رضا رئیس طوسی استاد اقتصاد سیاسی نفت، دکتر احمد ساعی استاد مسائل جهان سوم، ناصر کاتوزیان و محمد آشوری حقوقدان، رضا داوری اردکانی استاد فلسفه، دکتر ابراهیم باستانی پاریزی استاد تاریخ، دکتر علی شیخ الاسلامی و کریم مجتهدی استاد فلسفه، محمدرضا شفیعی کدکنی استاد ادبیات فارسی، دکتر محسن جهانگیری و دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی، دکتر ابوالقاسم گرجی استاد حقوق اسلامی، هادی سمتی استاد علوم سیاسی، تجلیل استاد دانشکده ادبیات، سیدحسین صفایی استاد دانشکده حقوق، دکتر محمود عرفانی استاد قانون جزا، ایرج گلدوزیان، دکتر همایون الهی، دکتر محمد آشوری، دکتر جمشید ممتاز، دکتر عزت الله عراقی و دکتر نجادعلی الماسی از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دکتر حسن درودیان و...
پس از او زاهدی، شخص اول وزارت علوم بود که ناچار به پاسخگویی در برابر اعتراض ها و اعتصاب های صنفی دانشجویان شد، زیرا دانشجویان خشمگین که معدود استادهای ارزشمند خود را نیز در شرف محرومیت از کلاس ها و دانشگاه می دیدند، در دانشگاه های تهران، امیرکبیر و کوی دانشگاه تهران دست به اعتراض زدند و چالش هایی به وجود آمد که پس از چند روز، کار به خشونت میان پلیس ضدشورش و دانشجویان کشید؛ خشونتی که به زخمی شدن سه دانشجو و بستری شدن آنان در بیمارستان شریعتی منجر شد.
زاهدی حرف تازه ای به میان نیاورد و فقط به تکرار این موضع اکتفا کرد که «این کار در راستای اصلاح هرم اعضای هیات مدیره صورت گرفته است.»
حکم بازنشستگی استادان که در ایام تعطیلی دانشگاه به آنان ابلاغ شده بود، ظاهراً طبق ماده 36 قوانین و مقررات استخدام کشوری صورت گرفته بود. بر اساس این ماده قانونی، دانشگاه مکلف است اعضای هیات علمی را که به 65 سال تمام رسیده اند بازنشسته کند. اما تبصره ای هم وجود دارد مبنی بر اینکه رئیس دانشگاه می تواند در مواردی که خدمات اعضای هیات علمی (دانشیار و استاد) ضروری باشد، تا 70 سالگی از آنها استفاده کند و از 70 سال به بالا نیز اگر به صورت استثنا به خدمات شان نیاز باشد، با تصویب هیات رئیسه می توان سال به سال از خدمات اعضا استفاده کرد. انتقاد به این سیاست غیرفرهنگی وزارت علوم از دیوار دانشگاه ها گذشت و پا به خیابان ها و مدارس و مکان های فرهنگی گذاشت. به حدی که حتی مدیر مسوول باسابقه روزنامه اطلاعات، محمود دعایی هم نتوانست سکوت کند و از پشت تریبون رو به رئیس جمهوری گفت: «احمدی نژاد، برادر عزیزم، آیا می دانید در حوزه های علمیه هیچ وقت بازنشستگی نداریم و هرچقدر بر سن و تجربه علما افزوده می شود به همان میزان بر قدر و منزلت آنان نیز افزوده می شود چرا که حوزه معتقد است چنین علمایی سرمایه های حوزه هستند و هرچقدر پربارتر شوند کارایی بیشتری دارند و کبر سن درباره آنان معنایی ندارد.» دعایی خطاب به احمدی نژاد متذکر شد: «مگر شما نبودید که می گفتید استاد بازنشستگی ندارد؟ متاسفانه اخباری وجود دارد حاکی از اینکه 30 استاد باتجربه دانشگاه در حال بازنشستگی هستند یا بازنشسته شده اند که من نسبت به آن هشدار می دهم و خطاب به شما آقای احمدی نژاد می گویم این کار را نکنید چرا که به صلاح نیست دانشگاه ها از وجود استادان باتجربه خالی شود.» اگرچه تجربه چهار سال مملکتداری دولت نهم نشان داد گوش شنوایی برای شنیدن اعتراض ها و نارضایتی های عمومی ندارد، اما طرفه آنکه در آستانه انتخابات دهم، محمود احمدی نژاد به موازات دیگر تلاش هایش برای ابقای چهار ساله خود در پست ریاست جمهوری، از دهان وزیر علوم سخنانی گفت که پیش از هر چیز نشانگر تلاش بی وقفه او برای احراز مجدد این پست است. چندی پیش وزیر علوم، همان که «بازنشسته شدن زودهنگام استادان را امری عادی و معمول» قلمداد کرده بود، گفت: «با همه درخواست ها برای بازگشت استادان بازنشسته به کار موافقت شده است. تعداد دقیق استادان بازنشسته را به یاد ندارم اما دانشگاه می تواند تا سقف 10 ساعت برای فعالیت اعضای هیات علمی بازنشسته تصمیم گیری کند. تاکنون به هر دانشگاهی که در این باره درخواستی داده جواب مثبت داده ایم.»
آیا دکتر محمود احمدی نژاد گمان می کند با حکم دعوت به کار مجدد استادان و دانشجویانی که انگیزه بی شائبه آنان به علم آموزی را با بازنشستگی اجباری اساتید و محروم سازی دانشجویان از این گنجینه های علمی پاسخ داده، می تواند آرای آنان را به نفع خود در صندوق ببیند؟
دولت نهم که انتظار نداشت با وجود اعتراض خاموشی که در بدنه جامعه وجود داشت، با این اقدام، شاهد واکنش های تند و پرسروصدایی چون اعتصاب ها و اعتراض های دانشجویی باشد، یاران خود را فراخواند تا با استناد به قانون بازنشستگی، پاسخ معترضان را بدهد. از این رو عمید زنجانی، ریاست وقت دانشگاه اقدام وزارت علوم را «قانونی و عادی» ارزیابی کرد و گفت: «بازنشستگی یک مساله کاملاً عادی و براساس مقررات دانشگاه است که هر سال انجام می گیرد. امسال هم بازنشستگی به روال گذشته انجام شد، منتها سعی کردیم در حد امکان اساتیدی را که به رتبه استادی رسیده اند و در سن بازنشستگی هستند، نگه داریم. بیشتر بازنشسته ها یا مربی هستند یا استادیار. تعداد اندکی از آنها دانشیارند که سن شان از 65 سال به بالا است و مشمول مقررات بازنشستگی می شوند.»
اما آنچه او از آنها به عنوان «مربی و استادیار» یاد کرد، کسانی نبودند جز استادان بانفوذ، دگراندیش و منتقدی مانند محمد مجتهدشبستری، حسین بشیریه پدر جامعه شناسی سیاسی ایران، دکتر میرجلال الدین کزازی استاد ادبیات کلاسیک، دکتر رضا رئیس طوسی استاد اقتصاد سیاسی نفت، دکتر احمد ساعی استاد مسائل جهان سوم، ناصر کاتوزیان و محمد آشوری حقوقدان، رضا داوری اردکانی استاد فلسفه، دکتر ابراهیم باستانی پاریزی استاد تاریخ، دکتر علی شیخ الاسلامی و کریم مجتهدی استاد فلسفه، محمدرضا شفیعی کدکنی استاد ادبیات فارسی، دکتر محسن جهانگیری و دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی، دکتر ابوالقاسم گرجی استاد حقوق اسلامی، هادی سمتی استاد علوم سیاسی، تجلیل استاد دانشکده ادبیات، سیدحسین صفایی استاد دانشکده حقوق، دکتر محمود عرفانی استاد قانون جزا، ایرج گلدوزیان، دکتر همایون الهی، دکتر محمد آشوری، دکتر جمشید ممتاز، دکتر عزت الله عراقی و دکتر نجادعلی الماسی از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دکتر حسن درودیان و...
پس از او زاهدی، شخص اول وزارت علوم بود که ناچار به پاسخگویی در برابر اعتراض ها و اعتصاب های صنفی دانشجویان شد، زیرا دانشجویان خشمگین که معدود استادهای ارزشمند خود را نیز در شرف محرومیت از کلاس ها و دانشگاه می دیدند، در دانشگاه های تهران، امیرکبیر و کوی دانشگاه تهران دست به اعتراض زدند و چالش هایی به وجود آمد که پس از چند روز، کار به خشونت میان پلیس ضدشورش و دانشجویان کشید؛ خشونتی که به زخمی شدن سه دانشجو و بستری شدن آنان در بیمارستان شریعتی منجر شد.
زاهدی حرف تازه ای به میان نیاورد و فقط به تکرار این موضع اکتفا کرد که «این کار در راستای اصلاح هرم اعضای هیات مدیره صورت گرفته است.»
حکم بازنشستگی استادان که در ایام تعطیلی دانشگاه به آنان ابلاغ شده بود، ظاهراً طبق ماده 36 قوانین و مقررات استخدام کشوری صورت گرفته بود. بر اساس این ماده قانونی، دانشگاه مکلف است اعضای هیات علمی را که به 65 سال تمام رسیده اند بازنشسته کند. اما تبصره ای هم وجود دارد مبنی بر اینکه رئیس دانشگاه می تواند در مواردی که خدمات اعضای هیات علمی (دانشیار و استاد) ضروری باشد، تا 70 سالگی از آنها استفاده کند و از 70 سال به بالا نیز اگر به صورت استثنا به خدمات شان نیاز باشد، با تصویب هیات رئیسه می توان سال به سال از خدمات اعضا استفاده کرد. انتقاد به این سیاست غیرفرهنگی وزارت علوم از دیوار دانشگاه ها گذشت و پا به خیابان ها و مدارس و مکان های فرهنگی گذاشت. به حدی که حتی مدیر مسوول باسابقه روزنامه اطلاعات، محمود دعایی هم نتوانست سکوت کند و از پشت تریبون رو به رئیس جمهوری گفت: «احمدی نژاد، برادر عزیزم، آیا می دانید در حوزه های علمیه هیچ وقت بازنشستگی نداریم و هرچقدر بر سن و تجربه علما افزوده می شود به همان میزان بر قدر و منزلت آنان نیز افزوده می شود چرا که حوزه معتقد است چنین علمایی سرمایه های حوزه هستند و هرچقدر پربارتر شوند کارایی بیشتری دارند و کبر سن درباره آنان معنایی ندارد.» دعایی خطاب به احمدی نژاد متذکر شد: «مگر شما نبودید که می گفتید استاد بازنشستگی ندارد؟ متاسفانه اخباری وجود دارد حاکی از اینکه 30 استاد باتجربه دانشگاه در حال بازنشستگی هستند یا بازنشسته شده اند که من نسبت به آن هشدار می دهم و خطاب به شما آقای احمدی نژاد می گویم این کار را نکنید چرا که به صلاح نیست دانشگاه ها از وجود استادان باتجربه خالی شود.» اگرچه تجربه چهار سال مملکتداری دولت نهم نشان داد گوش شنوایی برای شنیدن اعتراض ها و نارضایتی های عمومی ندارد، اما طرفه آنکه در آستانه انتخابات دهم، محمود احمدی نژاد به موازات دیگر تلاش هایش برای ابقای چهار ساله خود در پست ریاست جمهوری، از دهان وزیر علوم سخنانی گفت که پیش از هر چیز نشانگر تلاش بی وقفه او برای احراز مجدد این پست است. چندی پیش وزیر علوم، همان که «بازنشسته شدن زودهنگام استادان را امری عادی و معمول» قلمداد کرده بود، گفت: «با همه درخواست ها برای بازگشت استادان بازنشسته به کار موافقت شده است. تعداد دقیق استادان بازنشسته را به یاد ندارم اما دانشگاه می تواند تا سقف 10 ساعت برای فعالیت اعضای هیات علمی بازنشسته تصمیم گیری کند. تاکنون به هر دانشگاهی که در این باره درخواستی داده جواب مثبت داده ایم.»
آیا دکتر محمود احمدی نژاد گمان می کند با حکم دعوت به کار مجدد استادان و دانشجویانی که انگیزه بی شائبه آنان به علم آموزی را با بازنشستگی اجباری اساتید و محروم سازی دانشجویان از این گنجینه های علمی پاسخ داده، می تواند آرای آنان را به نفع خود در صندوق ببیند؟
جستجو
عکس خبری
پر بیننده ترین اخبار
سوالات اصلی بدون پاسخ ماند
باوجود آماده نبودن تاسیسات انجام می شود
گردهمایی بزرگ موج سبز در ورزشگاه آزادی
در نشست اصولگرایان حامی میرحسین اعلام شد