آمارهای آذرماه سال 87 نسبت به اسفندماه سال 83 نشان می دهد

افزایش 208 درصدی خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی

سرمایه ، پیمان جنوبی: نسبت خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی به نقدینگی از0/09 در سال 79 به 3/1 برابر در سال 87 افزایش یافته که نشان دهنده تغییر وضعیت نسبت خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی به نقدینگی از زیر عدد یک به بیش از یک است.برابر نماگرهای بانک مرکزی خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی طی اسفندماه سال 83 تا پایان آذرماه 87 با 1/38 هزار میلیارد تومان افزایش از رقم 3/18 هزار میلیارد تومان به 4/56 هزار میلیارد تومان رسیده و طی سه سال و 9 ماه مورد بررسی نزدیک به 208 درصد افزایش نشان می دهد.

 نسبت خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی به پایه پولی هم که طی سال های 1379 تا پایان 1382 همواره عددی زیر یک را نشان می داده از سال 1383 به بعد عددی بیش از یک را نشان داده و از 09/0 به 3/1 در پایان آذرماه 1387 افزایش داشته است.
احمد مجتهد رئیس پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی در گفت وگو با «سرمایه» علت تغییر نسبت دارایی های خارجی به پایه پولی از پایان سال 82 تا دوره 9 ماهه منتهی به آذرماه 87 از اعدادی زیر یک به بیش از یک را اینگونه تحلیل می کند: «براساس قانون برنامه سوم به منظور جلوگیری از اثرات منفی افزایش درآمدهای نفتی بر ثبات اقتصادی کشور و کاهش نوسانات اقتصادی، حسابی به نام حساب ذخیره ارزی نزد بانک مرکزی ایجاد شد تا هر ساله هر رقمی بیش از قیمت پیش بینی شده نفت یا درآمدهای نفتی در بودجه مصوب مجلس شورای اسلامی به این حساب واریز شود. از این رو افزایش منابع پایه پولی که ناشی از افزایش دارایی های خارجی بانک مرکزی است به دو قسمت تقسیم می شود؛ یک بخش حساب ذخیره ارزی و بخش دیگر ذخایر بانک مرکزی است. مجوز استفاده از حساب ذخیره ارزی توسط مجلس شورای اسلامی به دولت داده می شود لذا تغییرات نسبت دارایی های خارجی بر پایه پولی به بیش از یک نشان دهنده موجودی حساب ذخیره ارزی است.»
براساس نظر فوق در سال های اخیر حساب ذخیره ارزی عاملی شد برای جلوگیری از افزایش بیش از حد پایه پولی و در نتیجه کاستن از رشد شدید نقدینگی در سال های آتی به وسیله خارج کردن مازاد درآمدهای نفتی از بودجه سالانه. به تعبیر دیگر با تشکیل حساب ذخیره ارزی امکان آن برای دولت فراهم شد که با جابه جایی بخشی از درآمدهای ارزی تحت عنوان حساب ذخیره ارزی نسبت به کاستن از افزایش بیش از اندازه دارایی های خارجی بانک مرکزی که منجر به افزایش پایه پولی و در نتیجه افزایش نقدینگی و تورم می شود اقدام کند.
نسبت خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی به پایه پولی
برابر نماگرهای بانک مرکزی نسبت خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی بر پایه پولی از 09/0 در سال 1379 به 124/0، 672/0 ، 914/0 ، 21/1 ، 17/1، 33/1 ، 2/1 و 3/1 طی سال های 1380 تا پایان آذرماه 1387 افزایش یافته است.
خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی
برابر نماگرهای بانک مرکزی خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی طی سال های 1379 تا پایان اسفندماه 1383 به ترتیب سال برابر است با 76/0،
2/1 ، 1/8 ، 8/11 ، 3/18 هزار میلیارد تومان که در چهار سال مورد بررسی رشد 2307 درصدی و افزایش 54/17 هزار میلیارد تومانی در خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی را نشان می دهد. این شاخص بانکی طی سال های 1383 تا پایان آذرماه 87 از 3/18 هزار میلیارد تومان در اسفندماه 83 به 8/25،
1/37، 9/43 و 4/56 هزار میلیارد تومان در سال های 84 تا پایان آذرماه 1387 بالغ شده که رشد 208 درصدی و افزایش 1/38 هزار میلیارد تومانی در خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی در دوره سه سال و 9 ماهه مورد بررسی را نشان می دهد. افزایش خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی در سه سال و 9 ماه منتهی به آذرماه 87 نسبت به چهار سال 80 تا 84 بیش از 56/20 هزار میلیارد تومان بوده که نشان از افزایش 2/2 برابری پایه پولی در سه سال و 9 ماهه منتهی به آذرماه 87 نسبت به چهار سال منتهی به اسفندماه 83 دارد.
پایه پولی
برابر آمار بانک مرکزی پایه پولی طی سال های 1379 تا پایان اسفند ماه 1383 به ترتیب سال برابر است با 4/8 ،7/9، 9/11 ،9/12 و 1/15 هزار میلیارد تومان که در چهار سال مورد بررسی رشد 8/79 درصدی و افزایش 7/6 هزار میلیارد تومانی را در این شاخص بانکی نشان می دهد. پایه پولی طی سال های 1383 تا پایان آذرماه 87 از 1/15 هزار میلیارد تومان در اسفندماه 83 به 1/22، 28 ،5/36 و 7/43 هزار میلیارد تومان در سال های 84 تا پایان آذرماه 87 بالغ شده که رشد 189 درصدی و افزایش
6/28 هزار میلیارد تومانی در پایه پولی را نشان می دهد. افزایش پایه پولی در سه سال و 9 ماهه منتهی به آذرماه 87 نسبت به چهار سال 84 بیش از 9/21 هزار میلیارد تومان بوده که نشان از افزایش 3/4 برابری پایه پولی در سه سال و 9 ماهه منتهی به آذرماه 87 نسبت به چهار سال منتهی به اسفند ماه 83 دارد.
نقدینگی
برابر آمار بانک مرکزی نقدینگی طی سال های 1379 تا پایان اسفند ماه 1383 به ترتیب سال برابر است با 25 ، 1/32، 8/41 ،7/52 و 5/68 هزار میلیارد تومان که در چهار سال مورد بررسی رشد 174 درصدی و افزایش 5/43 هزار میلیارد تومانی را در نقدینگی نشان می دهد.نقدینگی طی سال های 1383 تا پایان آذرماه 87 از 5/68 هزار میلیارد تومان در اسفندماه 83 به 1/92 ،
4/128 ، 164 و 170 هزار میلیارد تومان در سال های 84 تا پایان آذرماه 87 بالغ شده که رشد 238 درصدی و افزایش 5/101 هزار میلیارد تومانی در نقدینگی را نشان می دهد. افزایش نقدینگی در سه سال و 9 ماهه منتهی به آذرماه 87 نسبت به چهار سال 80 تا 84 بیش از 58 هزار میلیارد تومان بوده که نشان از افزایش 3/2 برابری نقدینگی در سه سال و 9 ماهه منتهی به آذرماه 87 نسبت به چهار سال منتهی به اسفند ماه 83 دارد.