تجربه جهانی در ایران گسترش می یابد

کتاب صوتی برای صرفه جویی در وقت

سرمایه : این روزها برخلاف حتی 30 سال پیش مردم حوصله و زمان خواندن کتاب را ندارند. شتاب سریع رشد جامعه و افزایش تکنولوژی ها باعث شده زمان های کوتاهی باقی بماند که در میان کارهای روزانه به خواندن کتاب اختصاص پیدا کند. شاید هم برای همین است که سرانه کتابخوانی پایین می آید. اما برخی کسانی که به مطالعه و کتابخوانی اهمیت می دهند به دنبال راهی برای گذر از این تهدید هستند و به راه حل های تازه ای برای بالا بردن سرانه مطالعه فکر می کنند. کتاب سخنگو -کتاب گویا - از ابزارهایی است که د ر سال های اخیر با پیشرفت وسایل شنید اری به عنوان رسانه ای چند منظوره در خد مت ترویج فرهنگ مطالعاتی برای عموم قرار گرفته است.

 البته سابقه تولید این کتاب ها در جهان به دهه 1931 و به کتاب هایی باز می گردد که قرار شد کتاب های صوتی در اختیار نابینایان قرار گیرد و بعد از مدت زمانی مورد استفاده عموم قرار گرفت. در ایران این نوع کتاب ها خیلی شناخته شده نیستند. به تازگی دو کتاب صوتینامه های «عاشقانه یک پیامبر» با صدای پیام دهکردی و «کیمیاگر» با صدای محسن نامجو توسط شرکت نوین کتاب گویا وارد بازار کتاب شده است. فاطمه محمدی مدیر مسوول این شرکت انتشاراتی که نخستین موسسه تولید کتاب های گویا در ایران است در مورد تولید این کتاب ها می گوید: «موسسه نوین کتاب گویا نزدیک به دو سال پیش فعالیت رسمی خود را با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آغاز کرد و به عنوان اولین و تنها موسسه ای که به طور اختصاصی و تخصصی به تولید کتاب گویا می پردازد، شروع به کار کرد و از آن زمان تاکنون هفت عنوان کتاب - ایرانی و خارجی- را به صورت شنیداری تولید کرده است که در حال حاضر دو عنوان به بازار ارائه شده و بنا دارد دیگر عناوین را نیز به ترتیب و به صورت پی در پی به بازار عرضه کند.»
او در مورد شکل گیری تولید این کتاب ها می گوید: «فکر اولیه تولید کتاب های صوتی یا همان AUDIO BOOK به سال 85 بازمی گردد. به دنبال شکل گیری این فکر شروع به تحقیق درباره این نوع کتاب ها کردیم و نمونه های مشابهی را در سایر کشورها مورد بررسی قرار دادیم، براساس بررسی ای که ما انجام دادیم، متوجه شدیم این کتاب ها در ابتدا برای نابینایان طراحی شده و به صورت رایگان در اختیار آنها قرار می گرفت. اما رفته رفته با ورود تکنولوژی های جدید و به تناوب آن کم شدن زمان مردم برای خواندن کتاب
این نوع کتاب ها توانست جای خود را باز کند به طوری که امروز و در صنعت کتاب جهان کتاب های صوتی یکی از مهم ترین بخش های آن را تشکیل می دهند ناشران
به دنبال انتشار هر کتابی بلافاصله کتاب صوتی آن را نیز منتشر می کنند و در اختیار خوانندگان قرار می دهند و مبلغ خوبی نیز از فروش این کتاب ها به دست می آورند. در ایران اما تاکنون کمتر توجهی به تولید کتاب های صوتی بوده است. هرچند به جز برخی از کتاب ها که برای نابینایان تولید شده است کتاب های محدودی که در این زمینه منتشر شده است بیشتر مربوط به کودکان و به خصوص کودکان زیر سن دبستان و از تولیدات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان و یکی دو شرکت خصوصی است.»
کتاب سخنگو همان متن کتاب های معمول است که با صد ای گویند ه روی نوار کاست یا سی د ی ضبط می شود . گاهی خود نویسند ه با صد ای خود ش کتاب را می خواند و گاهی نیز گویند گان د یگر این کار را انجام می د هند . کتاب سخنگو ممکن است با موسیقی یا افکت نیز همراه باشد . کتاب سخنگو معمولاً خلاصه نشد ه، متن شفاهی کلمه به کلمه کتاب است اما گاهی هم ممکن است متن خلاصه شود تا از طولانی بودن کار جلوگیری شود.
محمدی درباره انتخاب دو کتاب نخست این مجموعه با بیان اینکه در نخستین کارهای ارائه شده بیشتر سلیقه بازار و مردم را در نظر بگیریم که چه نوع کارهایی می تواند مورد توجه قرار گیرد، می گوید: «هر کتاب صوتی از انتخاب متن تا ارائه به بازار روندی را طی می کند. در انتخاب متن برای اولین کارها ترجیح ما این بود که از آثاری انتخاب کنیم که میان مخاطبان مورد استقبال قرار گرفته است. در مورد
« کیمیاگر» من شخصاً با خود کوئیلو تماس گرفتم و از ایشان خواستم که اجازه انتشار صوتی کتاب را بدهد که ایشان نیز ما را به انتشارات کاروان که ناشر اصلی کتاب های ایشان است، ارجاع دادند. آقای حجازی مترجم و مدیر این انتشارات نیز کمک زیادی کردند. در واقع انتشارات کاروان از اولین ناشرانی بود که در این عرصه از پیشنهاد موسسه نوین کتاب گویا مبنی بر صوتی کردن عناوین کتاب های پر مخاطب استقبال و در تولید این آثار با موسسه
نوین کتاب گویا همکاری کرد.»
موضوع بعدی انتخاب گوینده و موسیقی است. در این دو کتاب محسن نامجو و پیام دهکردی به عنوان گویندگان اصلی حضور داشتند که محمدی حاصل کار هر دو را بسیار خوب و مثبت می داند. نامه های یک پیامبر در یک بسته کامل شامل دو سی دی صوتی و یک فایل فشرده و یک دفتر شعر با قیمت 83000 ریال و کیمیاگر با سه سی دی و یک کتابچه با قیمت 125000 ریال در دسترس قرار گرفته است.
محمدی همچنین درباره قیمت آثار می گوید: «در مورد قیمت تمام شده آثار ما همه تلاشمان را کردیم به نحوی قیمت گذاری کنیم که مخاطب بتواند آن را تهیه کند. هرچند قیمت تمام شده این آثار بیشتر از قیمتی است که در پشت جلد آن خورده است.» او در مورد استقبال مخاطبان از این آثار هم می گوید:«چون کار تازه به بازار آمده است در مورد بازخوردی که دارد و اقبال مردم مطمئن نیستیم اما با توجه به اینکه تلاش ما بر ارائه کاری با کیفیت بوده است امیدواریم که میان مردم مورد توجه قرار گیرد.»