پژوهشگران درباره گسست جوانان از جامعه هشدار دادند

احساس نابسامانی اقتصادی شدید در 54 درصد جوانان

سرمایه : «بیش از 54 درصد جوانان میان نیازها و خواسته های خود و امکانات مالی برای دستیابی به خواسته های خود احساس عدم تناسب یا احساس نابسامانی اقتصادی شدید دارند.»محمدعلی محمدی جامعه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه علوم بهزیستی در حالی به این نکته اشاره می کند که پیش از این در سال 86 با همکاری دکتر ملیحه شیانی عضو هیات علمی دانشگاه تهران پژوهشی در زمینه احساس نابسامانی اقتصادی در جوانان به انجام رسانده است.

او با بررسی 816 نفر از جوانان 15 تا 29 ساله شهر تهران که 60 درصدشان مرد بوده اند به این نتیجه می رسد که 5/62 درصد از جوانان در تعریف جوانی برداشت های منفی ای چون بدبختی، ناامیدی و حباب روی آب را مطرح می کنند و 4/44 درصد آنها نسبت به آینده شغلی، تحصیلی و موفقیت، نگرش منفی یا بدبینی دارند.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه این پژوهش در سال 86 انجام شده و از آن سال تاکنون نرخ تورم افزایش یافته و تاثیر مضاعفی در حوزه اجتماعی از خود بر جای گذاشته می گوید: «زمانی که پارامترهای اقتصادی در عرصه اجتماعی وارد می شوند، ضریب می خورند. به این معنا که رابطه بین عوامل و متغیرهای اقتصادی با مسائل اجتماعی رابطه ای تصاعدی است. برای مثال اگر تورم پنج درصد افزایش پیدا کند، آثار منفی آن در حوزه اجتماعی مانند میزان بدبینی در جوانان به اندازه 20 تا 25 درصد افزایش می یابد. بنابراین اگر در سال 86 ، 54 درصد جوانان احساس نابسامانی اقتصادی شدیدی داشته اند در سال جاری با افزایش نرخ تورم این درصد نیز افزایش یافته است.»
این دو محقق برای بررسی احساس نابسامانی اقتصادی که به معنای احساس عدم تناسب میان نیازها، خواسته ها، اهداف اجتماعی و امکانات مالی و اقتصادی از یک سو و راه ها و وسایل دستیابی به آنها از سوی دیگر است، چند متغیر را مورد بررسی قرار داده اند.
از جمله این متغیرها نظر این جوانان در مورد کنترل اقتصاد جامعه توسط تعداد کمی از افراد بوده که 7/55 درصد از جوانان این متغیر را زیاد و 6/32 درصد متوسط ارزیابی کرده اند.
متغیر دیگر تبعیت از قوانین و قواعد اخلاقی به منزله موفقیت کمتر بوده است که 5/61 درصد این جوانان این متغیر را زیاد و 5/16 درصد متوسط ارزیابی کرده اند.
پرداخت رشوه برای حل مشکلات از متغیرهای دیگر در این نظرسنجی بوده است که 1/50 درصد آنها این گزینه را زیاد و 2/24 درصد متوسط ارزیابی کرده اند.
نتایج این پژوهش همچنین نشانگر وجود 54 درصد آنومی زیاد در میان جوانان است که نشان می دهد جامعه براساس ارزیابی جوانان در وضعیت نابسامان و آنومیک قرار دارد. بنابراین در این حالت جوانان حالتی از گسستگی میان خود و جامعه را تجربه می کنند که بسیار نگران کننده و خطرساز است.
از آنجا که آنومی با مفهوم از خودبیگانگی همراه است، هنگامی که هنجارها قدرت حفظ وفاداری عمومی را ندارند و احساس از هم گسیختگی فرد را از جمعی که به آن تعلق داشته، دور می کند، فرد احساس مصونیت خود را از دست می دهد و چنین فردی خود را به تنهایی مسبب ناهنجاری رفتاری ندانسته و بیشتر جامعه و مدیران آن را مسوول می داند.از سوی دیگر بیشتر جوانانی که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته اند 7/37 درصد دانش آموز، 2/25 درصد دانشجو، 8/13 درصد بیکار و سرباز و 23 درصد شاغل بوده اند و شاغلان به ترتیب در مشاغل اداری- دفتری، خدماتی، فروشندگی، فنی- حرفه ای و علمی- تخصصی مشغول بوده اند. پدران آنها بیشتر در مشاغل پایین و متوسط بوده و 83 درصد مادران آنها نیز خانه دار بوده اند.
از دیگر نتایج این تحقیق آن است که 9/31 درصد از پاسخگویان در تعریف جوان و جوانی دریافتی مثبت مانند دوره تلاش، شور زندگی، ساختن آینده و... داشته و 5/62 درصد برداشتی منفی مانند بدبختی، ناامیدی، حباب روی آب و... را مطرح کرده اند و حدود 6/5 درصد هم جوان و جوانی را با شرایط معنادار دانسته اند. اصلی ترین مسائل و مشکلات جوانان نیز به ترتیب بیکاری و نداشتن شغل مناسب، مشکلات فردی، مشکلات ساختاری جامعه، مشکلات مالی و معیشتی و مسائل مربوط به خانواده و ازدواج مطرح شده است.
از سوی دیگر 58 درصد جوانان پاسخگو اصلی ترین دلیل اعتیاد به مواد مخدر را مربوط به شرایط اجتماعی، 9/9 درصد عوامل خانوادگی و 1/32 درصد عوامل فردی دانسته اند و با توجه به ارزیابی از وضعیت جامعه و جنبه های مثبت و منفی زندگی در کشورهای دیگر 8/35 درصد تمایل شدید و 7/35 درصد تمایل متوسط و 6/28 درصد تمایل کم برای اقامت در خارج از کشور دارند. همچنین احساس نارضایتی در زندگی در ابعاد مختلف ادامه تحصیل، اعتمادبه نفس، کسب درآمد، احترام اجتماعی، امنیت شغلی، رفاه اجتماعی و تحمل عقاید و رفتارهای مختلف و تحمل سختی ها در 7/56 درصد از این جوانان زیاد، در 2/28 درصد متوسط و در 1/15 درصد کم بوده است.
نگرش منفی یا بدبینی نسبت به آینده شغلی، تحصیلی، موفقیت، راه های کسب موفقیت و تحقق آرزوها هم در 4/44 درصد آنها زیاد و 3/34 درصد متوسط و 3/21 درصد کم بوده است.