سرمایه گذاری ناکافی در میادین مشترک

سرمایه گذاری در میادین مشترک نفت و گاز خلیج فارس از آغاز برنامه اول توسعه و از سال 1367 مورد توجه کارشناسان صنعت نفت بوده است و در برنامه های توسعه و از آغاز به کار دولت هاشمی رفسنجانی، همزمان با سرمایه گذاری در صنعت نفت، موضوع سرمایه گذاری در میادین مشترک نیز مورد توجه بود اما درعمل سرمایه گذاری ایران در میادین مشترک با کشورهای کویت، عربستان امارات و قطر کمتر از کشورهای حاشیه خلیج فارس بوده است و همین امر باعث شده میزان برداشت رقبا از میادین مشترک نفت و گاز 9 برابر ایران باشد.

 
همین آمار نشان می دهد میزان سرمایه گذاری ها در میادین مشترک و با وجود گذشت چهار برنامه توسعه هنوز در حد مورد انتظار نیست. برخی برآوردها نشان می دهد قطر با حدود 400 میلیارد دلار سرمایه گذاری در صنایع نفت و گاز خود از سال 1367 توانسته است از میادین مشترک نفت و گاز برداشت کند و با سرمایه گذاری در میدان عظیم پارس جنوبی (گنبد شمالی قطر) به عنوان بزرگ ترین میدان گازی جهان، بزرگ ترین کارخانه LNG گاز مایع جهان را به بهره برداری برساند. اما ایران با وجود سرمایه گذاری 40 تا 70 میلیارد دلاری در پارس جنوبی و عسلویه هنوز فاصله زیادی تا میزان برداشت قطری ها دارد و قطر سال هاست که از این میدان مشترک برداشت می کند. عربستان نیز در میادین دریایی یا فلات قاره خود و میادین مشترک سرمایه گذاری زیادی انجام داده و گفته می شود روزانه سه میلیون بشکه نفت از میادین فلات قاره خود برداشت می کند. در حال حاضر میدان نفتی فروزان مشترک بین ایران و عربستان، میدان گازی آرش مشترک با کویت و میدان سلمان مشترک باامارات با تاکید کارشناسان برای سرمایه گذاری بیشتر همراه است و حدود 9 سال است که امارات از میدان سلمان و حدود 20 سال است که قطر از میدان پارس جنوبی برداشت می کنند. کارشناسان رقم تخمینی لازم برای سرمایه گذاری در میادین مشترک ایران با کشورهای خلیج فارس را حدود 60 میلیارد دلار برآورد کرده اند. شاید بهترین فرصت برای سرمایه گذاری در صنعت نفت و گاز و به خصوص میادین مشترک ایران، سال های 1381 تا 1387 بوده که قیمت نفت بین 20 دلار تا بالای 130 دلار رسید و از فرصت افزایش درآمد نفتی باید برای رشد ظرفیت تولید نفت و گاز در میادین مشترک بهره می بردیم.