وجود انحصار در عرضه به گونه ای است که می توان گفت عرضه آلومینیوم در اختیار ایرالکو و المهدی، ورق در اختیار فولاد مبارکه و نورد لوله، مس و مولیبدن در اختیار ملی مس، طلا در اختیار شرکت تهیه و تولید مواد معدنی و قیر در انحصار پاسارگاد است و تنها تیرآهن و میلگرد است که عرضه آن توسط چند عرضه کننده صورت می گیرد. اما دلایل این انحصار چیست و چگونه می توان این معضل را حل کرد.
یک کارگزار بورس کالا در این خصوص با بیان اینکه «بورس کالا نباید در اختیار چند عرضه کننده دولتی باشد»، به «سرمایه» گفت: «به علت ضعف زیرساخت های اقتصادی و عدم حمایت دولت از سرمایه گذاری بخش خصوصی، در حال حاضر تولیدکننده قوی که بتواند با حضور در بورس کالا رقیب شرکت های دولتی همچون فولاد مبارکه یا ذوب آهن اصفهان باشد، نداریم و از سوی دیگر به علت سیاست های اقتصادی دولت، امکان عرضه محصولات خارجی متناسب با نیاز بازار ایران در بورس وجود ندارد به همین خاطر نمی توان در این خصوص انتقادی بر مدیریت بورس وارد دانست.»
وی افزود: «حل مساله حضور شرکت های خارجی در ایران امری فراتر از بورس کالا است و باید در ابتدا زیرساخت های عضو این شرکت ها در ایران فراهم شود تا بتوان به عرضه محصولات این شرکت ها در بورس امیدوار شد.»این کارگزار در رابطه با اجرای عدم حضور تولیدکنندگان بخش خصوصی فولاد در تالار بورس اظهار داشت: «تولیدکنندگان بخش خصوصی فولاد انگیزه ای برای عرضه محصولات خود در بورس ندارند و براساس سیاست های خود ترجیح می دهند محصولات خود را با قیمت بورس به طور مستقیم وارد بازار کنند.»وی در رابطه با چگونگی از بین بردن انحصار عرضه در بورس اظهار داشت: «با شرایط اقتصادی فعلی امکان حضور سایر شرکت ها و رقابتی تر کردن تالار معاملات وجود ندارد.»کریمی از فعالان بورس کالا نیز عمده ترین دلیل عدم حضور شرکت های بخش خصوصی در بورس را عملکرد بورس می داند و در این خصوص به «سرمایه» گفت: «در حال حاضر بورس در اختیار چهار شرکت ذوب آهن اصفهان، فولاد مبارکه، ملی مس و ایرالکو است و همانگونه که تمام فعالان بورس و خریداران محصولات در بورس شاهد آن هستند بورس کالا تعامل قابل ملاحظه ای با این چهار شرکت دارد در حالی که سایر شرکت ها از امتیازات این چهار شرکت بی بهره اند.»وی افزود: «تولیدکنندگان بخش خصوصی فولاد و مس در شرایط عادی حاضر به رقابت نابرابر با ذوب آهن اصفهان و فولاد مبارکه و ملی مس نیستند چه برسد به شرایط فعلی که به علت رکود بی سابقه؛ تولیدکنندگان بخش خصوصی (به علت عدم حمایت از سوی دولت) امکان رقابت در بورس و بازار را ندارند و مجبور هستند با هر شرایطی محصولات خود را به فروش برسانند.»کریمی در پایان با اشاره به سیاست های بازرگانی کشور اظهار داشت: «از سوی دیگر به علت محدودیت در واردات یا حضور شرکت های خارجی، امکان حضور شرکت های متعدد خارجی در بورس کالا وجود ندارد. عرضه محصولات چینی در بورس نیز اکثراً توسط شرکت بازرگانی دولتی صورت می گیرد.»
وی با اشاره به اینکه در بورس باید محصولات خارجی نیز عرضه شود تا مشتریان در شرایط متعادل تری محصول خود را انتخاب کنند، تصریح کرد: «در شرایط فعلی اقتصاد کشور، به هیچ عنوان امکان رقابتی تر کردن تالار معاملات بورس وجود ندارد.»
