شرایط کاهش تورم مهیا نیست

نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به مهرماه 87 برخلاف اعلام رئیس جمهوری مبنی بر کاهش نرخ تورم در نیمه دوم سال، به 3/24 درصد رسید. نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به ماه شهریور نیز 3/23 درصد بود و نشان داد که در نیمه دوم سال نیز تورم کاهش نمی یابد. اصلی ترین عامل افزایش تورم، حجم نقدینگی است. زمانی که حجم نقدینگی افزایش می یابد به دلیل اینکه اثر افزایش آن بر تورم یک اثر آنی نیست، با تاخیری دو تا سه ساله اثر خود را بر اقتصاد به جا می گذارد.تا زمانی که مسوولان نتوانند حجم نقدینگی را کاهش دهند یا متناسب با آن فعالیت های تولیدی را افزایش دهند تورم همچنان سیر صعودی خود را طی خواهد کرد.عامل دیگری که بر افزایش نرخ تورم تاثیر دارد انتظارات تورمی جامعه است. کاهش تولیدات کشاورزی و صنعتی نیز منجر به رشد تورم می شود.

حجم گسترده واردات که به عنوان سیاستی برای کاهش تورم از سوی دولت نهم در پیش گرفته شد نه تنها منجر به کاهش تورم نشد بلکه با ضربه زدن به بخش تولید کشور باعث افزایش آن شد. از سویی دیگر با افزایش واردات، تورم وارداتی جهانی نیز که برخی اثر آن را بین سه تا چهار درصد می دانند وارد کشور شد. افزایش تقاضا پیامد بعدی واردات بی رویه کالا به کشور بود که به افزایش تقاضا در جامعه دامن زد و به دنبال آن بهای محصولات داخلی نیز با افزایش مواجه شد. به عبارت دیگر بدون آنکه شد اقتصادی و تولید افزایش زیادی داشته باشد تقاضا و انتظارات مصرفی بالا رفت و حالا با کاهش درآمد نفت نمی توان یکباره واردات و مصرف را کاهش داد.
عدم خوشبینی سرمایه گذاران و تولیدکنندگان به آینده نیز از دیگر عوامل دخیل در افزایش نرخ تورم است که مانع توسعه تولید و سرمایه گذاری در بخش های مولد می شود. عدم شفاف سازی دولت در حوزه اقتصادی و به کارگیری سیاست های نادرست که بعضاً با تغییرات پی درپی مواجه می شوند به عدم اعتماد بیشتر دامن می زند. برای مقابله با افزایش تورم آنچه که مهم به نظر می رسد اتخاذ سیاست های انقباضی از سوی دولت است. این امر مستلزم یک برنامه ریزی دقیق و اتخاذ سیاست های بلندمدت است که تاکنون در هیچ یک از تصمیمات دولت مشاهده نشده است. در گام نخست بودجه سال 87 باید انقباضی بسته می شد که با وجود تذکرهای پی درپی کارشناسان باز هم انبساطی بسته شد. دولت باید مجموعه سیاست های پولی را که در مهار تورم موثرند به کار بندد. شاید اگر سیاست های انقباضی بانک مرکزی ادامه دار می شد می توانستیم شاهد کنترل نقدینگی و به تبع آن مهار تورم باشیم. سیاستی که باید در دستور کار دیگر روسای بانک مرکزی قرار گیرد.
ہ رئیس سابق سازمان مدیریت و برنامه ریزی