کارشناسان برای امسال پیش بینی کردند

حجم یک میلیارد دلاری تجارت الکترونیک در ایران

سرمایه : میزان تجارت الکترونیکی تا پایان سال جاری کمتر از یک هزار میلیارد تومان برآورد می شود که نسبت به تولید ناخالص داخلی ایران چیزی حدودسه دهم درصد یا یک به 300 است اگرچه نسبت به سال گذشته 10 برابر خواهد شد. بر اساس آمارهای سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه (آنکتاد) مجموع تجارت الکترونیک در سال 2006 ، 104/8 تریلیون دلار است که در این میان آمریکای شمالی 5/3، اروپای غربی 6/1،آسیا و اقیانوسیه 5/1، آمریکای لاتین 818/0 و سایر نقاط جهان 686/0 تریلیون دلار آن را به خود اختصاص داده اند.

براساس آمارهای آنکتاد فروش آنلاین شرکت ها در کشورهای در حال توسعه از کل تجارت آنها تا 40 درصد، خرید آنلاین شرکت ها تا 37 درصد و توزیع شرکت ها تا 9 درصد است.
براساس آمارها میزان تجارت الکترونیک ایران تا پایان سال 84 حدود 40 میلیارد ریال، تا پایان سال 85 حدود 100میلیارد ریال و تا پایان سال 86 حدود یک هزار میلیارد ریال بوده است.
برخی کارشناسان حوزه تجارت الکترونیک تا پایان سال جاری رقم یک هزار میلیارد تومان را برای تجارت الکترونیک ایران پیش بینی می کنند.
حمید گل محمدی کارشناس ارشد مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت بازرگانی در گفت وگو با «سرمایه» تحقق چنین رقمی را دور از ذهن نمی داند.
وی گفت: «برای سال جاری افزایش قابل توجهی در حجم تجارت الکترونیک کشور پیش بینی می شود البته به علت آنکه احتساب رقم بسیاری از تراکنش های ما به طور سنتی از طریق پست یا مراجعه حضوری انجام می شود، نمی توان به طور قطع و یقین آماری را ارائه کرد.»

مشکلات تجارت الکترونیک کشور

کندی در تصمیم گیری، کندی در اجرا، میزان کم ضریب نفوذ الکترونیکی، نبود ایمنی اطلاعات و امضای الکترونیکی و علائم منفی از حوزه اقتصاد کلان به حوزه تجارت الکترونیکی از مهم ترین دلایلی است که به اعتقاد محمد نهاوندیان رئیس اتاق بازرگانی ایران موجب عقب ماندگی تجارت الکترونیک در کشور شده است.
به گفته نهاوندیان در حالی که برخی عدم تعادل ها در اقتصاد ایران سودهای 50 تا 150 درصدی را برای افراد ایجاد می کنند نباید انتظار داشت که کسی برای سود چهار تا پنج درصدی هزینه کرده و خود را با شرایط تجارت الکترونیک تطبیق دهد.
نهاوندیان لازمه دستیابی به جهش موردنظر در تجارت الکترونیک را تصمیم گیری سریع و تصویب قانون لازم و تصحیح فضای کسب و کار متناسب با آن می داند.
گل محمدی نیز معتقد است: «توسعه زیرساخت هایی مانند توسعه خطوط اینترنت و افزایش نفوذ آن یکی از راه های افزایش تجارت الکترونیک در کشور است.» اما وی برقراری امنیت در تجارت الکترونیک و ایجاد اعتماد را بسیار مهم ارزیابی می کند.
به گفته کارشناس ارشد مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت بازرگانی، موضوعی که هم اکنون برای افزایش حجم تجارت الکترونیک در کشور بسیار مهم به نظر می رسد، بحث آگاه سازی و فرهنگ سازی و ایجاد حس اعتماد به امنیت این نوع از تجارت است.
او در این زمینه به پیگیری پروژه لوگوی اعتماد در مرکز توسعه تجارت الکترونیک اشاره می کند تا شرایطی فراهم شود که شرکت ها در قالب یک چارچوب و نظام با یکدیگر وارد تجارت شوند.
گل محمدی ایجاد مرکز گواهی دیجیتال را یکی از قدم های مثبت وزارت بازرگانی در این زمینه می داند.
او همچنین با اشاره به تفاوت انواع تجارت الکترونیک، تجارت بنگاه با بنگاه (b2b) تجارت بنگاه با مصرف کننده (b2C) را از جمله مهم ترین نوع تجارت الکترونیک اعلام می کند که به ترتیب حجم بالای تراکنش ها را به خود اختصاص داده اند.
حجم کل تجارت b2b جهان در سال 2005، 9 هزار و 900 میلیارد دلار است که این رقم نسبت به سال 2004 افزایش 9/16 درصدی را نشان می دهد همچنین ضریب نفوذ امنیت در کشور ایران در سال 2005 حدود 1/10 اعلام شده است.
در لایحه تجارت نیز تدوین فصل جدید اسناد تجارت الکترونیکی، صدور مجوز استفاده از ضمانت های مستقل الکترونیکی، صدور مجوز استفاده از وکالتنامه الکترونیکی، اصلاح مقررات ناظر به دفاتر تجار و نگهداری حساب ها مورد توجه قرار گرفته است که می تواند زمینه ساز توسعه تجارت الکترونیک در کشور باشد. بر مبنای اغلب پیش بینی های صورت گرفته بیش از 95 درصد حجم تجارت الکترونیکی دنیا در سطح کشورهای توسعه یافته صورت می گیرد و در این میان سهم قاره هایی نظیر آفریقا و آمریکای لاتین مجموعاً کمتر از یک درصد است.
از سوی دیگر از میان انواع مدل های تجارت الکترونیکی مدل بنگاه با بنگاه، بیشترین حجم مبادلات تجارت الکترونیکی را به خود اختصاص داد و حدود 95درصد تراکنش های تجارت الکترونیکی در سطح دنیا را شامل می شود. مسلم آن است که برای توسعه تجارت الکترونیک در کشور، ورود به بازارهای جهانی و عضویت در سازمان هایی نظیر سازمان تجارت جهانی و داشتن نظام بانکی کارآمد از الزامات اساسی به شمار می آید و همچنین توسعه بانکداری الکترونیک در نظام بانکی نیز بسیار حائز اهمیت است. هرچند که برخی از روش های ارائه خدمات بانکداری الکترونیک نظیر استفاده از کارت های شتاب و ماشین های خودپرداز بیش از گذشته مورد استفاده قرار می گیرد اما تا رسیدن به سطح کشورهای پیشرفته در این زمینه راهی طولانی پیش رو است.