کارشناسان پیشنهاد کردند

تشکیل کارگروه ویژه برای خروج بورس از بحران

سرمایه،رزا فیروزی:در حالی که رکود اقتصاد جهانی بسیاری از بورس های دنیا را با بحران مواجه کرده است، بسیاری از اقتصاددانان معتقدند در کنار عامل تاثیرگذار کاهش جهانی قیمت نفت، سقوط بورس تهران ناشی از نبود شفافیت اطلاعاتی لازم و واکنش شتابزده سهامداران در فضای اطلاعاتی مبهم است که سایه رکود اقتصاد جهانی و کاهش قیمت فلزات اساسی آن را پررنگ تر کرده است. این در حالی است که بورس به ابزارهای کنترل همچون حجم مبنا، دامنه نوسان و... مجهز است که مانع افت قیمت سهام شرکت ها می شود و شاید اگر چنین ابزار کنترلی در بازار ما وجود نداشت بورس تهران، افتی بیش از این را متحمل می شد.

سهام شرکت های اصل 44 که بیشترین حجم معاملات بورس را در سه سال اخیر به عهده داشتند و روند شاخص های بورس را تعیین می کردند ابهامات اطلاعاتی را به همراه داشتند که عمر رونق آنها و سهامداران را بی اعتماد به بازار و دنباله رو شایعات کرد. در فضایی که شایعات، رفتار اقتصادی سهامداران را تعیین می کند، نبود ابزارهای مالی لازم و شرکت های مشاوره سرمایه گذاری و تحلیلگری که بنا به قانون بازار اوراق بهادار می توانستند در بازار مجوز فعالیت بگیرند، بیش از پیش به چشم می خورد و این سوال مطرح می شود که چرا پس از گذشت سه سال هیچ شرکت مشاوره سرمایه گذاری و... در بازار سهام ما مجوز فعالت نگرفته است.
در چنین شرایطی بسیاری از اقتصاددانان معتقدند بورس ما به بیماری مزمنی مبتلا شده است که باید با آن مدارا کند.
و در عین حال بر این عقیده اند که رکود بورس تهران ناشی از عوامل داخلی است که بحران اقتصاد جهانی به آن دامن زده است و با رفع عوامل داخلی، بورس از بحران خارج می شود.

تشکیل کارگروه ویژه برون رفت از بحران

حیدر مستخدمین حسینی کارشناس سرمایه معتقد است «در شرایطی که اقتصاد با رکود مواجه شده و سرمایه گذاران بورس کم است، مالیات بر ارزش افزوده هم اجرایی شود که این موضوع حکایت از عدم حمایت دولت از بورس دارد و بهتر بود اجرای این قانون به زمان دیگری که شرایط مناسب بود موکول می شد.»
وی افزود: «عوامل داخلی تاثیرگذار بر بورس، ناشی از تصمیم گیری های نامناسب یا غیرضروری است که از مسیر درست خود منحرف شده است.»
به گفته وی در این شرایط باید معاملات بورس را روان کرد و مکانیسم هایی مانند حجم مبنا و دامنه نوسان را حذف کرد تا معاملات روان شود.این کارشناس بازار سرمایه عدم شفافیت عرضه های اصل 44 را عامل دیگری برای بروز بحران موجود عنوان کرد و گفت: «با وجود اینکه تمرکز بورس طی سه سال گذشته بر پذیرش شرکت های اصل 44 بود اما همین شرکت ها نیز سهام شان با شفافیت اطلاعاتی لازم، عرضه نشدند که این موضوع باعث ایجاد شوک به بازار شد.»
به گفته وی نبود شفافیت کافی در عرضه های اولیه و اثرات ناشی از تصمیمات کلان اقتصادی بدون تحلیل کارشناسی، بورس تهران را با بحران مواجه کرده است.
حیدر مستخدمین حسینی تشکیل کمیته ویژه را در شرایط فعلی ضروری عنوان کرد و افزود: «در این شرایط بهتر است کمیته ویژه ای در بورس تشکیل شود تا اثرات تصمیمات اقتصادی را ارزیابی و به بازار منعکس کند.»به گفته وی، مسوولان بورس باید اطلاعات دقیقی به بازار بدهند تا بازار را از نگرانی خارج کنند.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: «مسوولان باید از رفتار عمل زدگی که در نتیجه اجرای نابهنگام برخی تصمیمات ناگهانی بدون ایجاد بستر لازم برای اجراست دوری کنند.»وی خاطرنشان کرد: «تاکنون بورس گزارشی درخصوص تاثیر اجرای طرح تحول اقتصادی یا... بر بازار سرمایه را به بازار منعکس نکرده است.» رئیس هیات مدیره سابق بورس تصریح کرد: «مسوولان بورس باید با درایت اطلاعات را به صورت شفاف به بازار منعکس کند تا از موج سواری بازار پیشگیری شود.»

بورس منتظر حمایت بانک ها نباشد

اما مستخدمین حسینی درخصوص حمایت بانک ها از بورس نظر متفاوت دارد و معتقد است: بازار سرمایه خود باید منابع مالی لازم برای شرکت های سرمایه گذاری را تامین کند نه اینکه به بانک ها وابسته باشد. وی افزود: «باید بین سیاست های پولی و سیاست های بازار سرمایه تفکیک قائل شد چرا که بانک ها خودشان برای تامین نقدینگی واحدهای صنعتی و معدنی با مشکلاتی مواجه هستند.»به گفته وی بازار سرمایه براساس قانون بورس اوراق بهادار باید به ابزارهای مالی جدید مجهز می شد تا بتواند به خود متکی باشد.

بیماری مزمن بورس

غلامرضا اسلامی بیدگلی از دیگر اقتصاددانان معتقد است: «بورس تهران به بیماری مزمنی مبتلا شده است که باید با آن مدارا کند.»وی راهکارهای برون رفت از بحران را اعتقاد مسوولان به بازار سرمایه به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی کشور عنوان کرد و گفت: «مسوولان اگر مراقب نباشند بورس هر روز بیشتر سقوط می کند. این موضوع باعث فراری دادن سرمایه های بورس می شود و در چنین شرایطی ما مجبور هستیم طرحی برای حمایت از بورس ارائه دهیم که معلوم نیست پاسخگو باشد.»این مدرس دانشگاه سازوکار منصفانه، عدالت گرایانه و بدون انحصار در بورس را از جمله عواملی عنوان کرد که می تواند از بحران بورس بکاهد.وی افزود: «در حال حاضر انحصار در بازار دیده می شود و اعطای برخی مجوزها همراه با حب و بغض است.»به گفته وی باید مزایایی برای ورود شرکت های خصوصی به بورس تعریف شود و در صورت بروز تخلف، مدیران تنبیه شوند تا اعتماد سرمایه گذاری در بورس افزایش یابد.اسلامی بیدگلی تصریح کرد: «در مواقع بحران دولت باید به کمک مردم آمده تا از بحران عبور کنند و می تواند با جمع آوری سهامی که در دست مردم است و حمایت از بورس، مانع سقوط بیشتر قیمت سهام شود البته نه به گونه ای که موجبات سوءاستفاده عده ای را فراهم کند.»
وی خاطرنشان کرد: «بسیاری از موارد بحران از تصمیمات دولت متاثر است و ضروری است دولت در این شرایط به کمک بورس بیاید.» به گفته وی بورس ما در برابر بورس های دنیا بسیار کوچک است. کل ارزش بورس ما حدود 70 میلیارد دلار است در صورتی که ارزش بورس نیویورک در یک هفته بیش از هزار میلیارد دلار کاهش یافت پس مسائل بین المللی کمترین اثر را روی بورس ما دارد.

برگزاری جلسه مشترک با شرکت های سرمایه گذاری

اما سعید شیرزادی دیگر کارشناس بازار سرمایه معتقد است: «عوامل رفتاری و ترس های سیستماتیک مهم ترین عامل رکود بازار است.»وی افزود: «رفتار بسیاری از شرکت های سرمایه گذاری به سنگین تر شدن صف های فروش افزوده است و این احساس را به وجود می آورد که عده ای می خواهند واکنش افراطی را بزرگنمایی کنند.»این استاد دانشگاه پیشنهاد کرد جلسات مشترکی با شرکت های سرمایه گذاری در بازار برگزار شود و برای روان شدن معاملات تصمیم گیری شود.
وی سازوکارهای کنترل همچون بسته شدن نمادها و حجم مبنا و دامنه نوسان را در شرایط فعلی مثبت ارزیابی کرد و افزود: «این رکود تا دو ماه آینده ادامه دارد ولی آنچه بیشتر بورس ما را با چالش مواجه خواهد کرد، کاهش بهای نفت است.»