نگاهی به تاثیرات مصرف صبحانه در افزایش رشد کودکان

خداحافظ جانک فود

برهم خوردن الگوهای غذایی در چند سال اخیر بیشترین تاثیر منفی خود را بر کودکان داشته است. نخوردن صبحانه، کاهش علاقه به خوردن میوه و سبزی و غذاهای خانگی و در عوض مصرف بیش از حد انواع جانک فود ها (چیپس و پفک) و فست فودها از جمله دستاوردهای منفی تغییر الگوی غذایی جوامع به شمار می رود که یقیناً بزرگسالان سهم بسزایی در آن خواهند داشت. نتایج تحقیقات گسترده از سوی محققان حاکی از آن است که نخوردن صبحانه یکی از عوامل مهم در بروز انواع بیماری ها کودکان به شمار می رود. نتیجه مطالعات محققان دانشگاه کمبریج نشان می دهد نخوردن صبحانه نه تنها به لاغر شدن نوجوانان کمک نمی کند بلکه تاثیر عکس دارد بنا بر این گزارش نوجوانانی که در طول پنج سال به طور منظم صبحانه می خوردند کمتر از نوجوانانی که صبحانه را از برنامه غذایی روزانه خود حذف کرده بودند، چاق شده و اضافه وزن پیدا کردند. این پژوهشگران دریافتند افرادی که صبحانه مفصل و کاملی می خورند، حتی اگر به طور متوسط کالری بیشتری از دیگران دریافت کنند، کمتر دچار اضافه وزن می شوند. دکتر «دیوید هاسلم» مجری این تحقیقات گفت: مصرف نیمی از کالری های مورد نیاز روزانه، در اوایل روز موجب می شود این کالری به طور مناسب تری سوخت و ساز شود. وی که عضو «هیات ملی کنترل چاقی» است، افزود: افراد باید به موادی که در وعده صبحانه میل می کنند توجه داشته باشند. هاسلم اظهار داشت: خوردن موادی که در بدن به کندی می سوزند، مانند میوه یا فرنی در آغاز روز توصیه می شود زیرا آنها تا زمان ناهار دستگاه گوارش را مشغول نگه می دارند و این به آن معناست که نیازی به مصرف تنقلات بین صبحانه و ناهار نیست و فرد به سراغ مواد قندی و چیزهایی که انسولین را به شدت بالا می برند و به اضافه وزن منجر می شوند، نمی رود.

تحقیقات مفصل دیگری در استرالیا حاکی از آن است که غفلت از خوردن صبحانه، عملکرد مغز را تقلیل می دهد و اثرات منفی بر میزان یادگیری خواهد داشت. در شرایط ناشتایی کوتاه مدت طبیعی، مکانیسم هموستاتیک، گلوکز خون را در سطحی ثابت نگه می دارد که به عملکرد طبیعی مغز لطمه وارد نشود و اگر مدت زمان ناشتایی طولانی تر باشد، نگهداری قند خون در سطحی که مغز قادر به فعالیت طبیعی خود باشد، دشوارتر می شود و یادگیری و تمرکز حواس را مختل می کند. مطالعات و بررسی ها نشان می دهد افزایش نسبی قند خون کودکان موجب بهبود عملکرد مغز و یادگیری کودکان مدرسه ای می شود. یکی از دلایل افزایش یادگیری به علت بالا رفتن قند خون، ساخته شدن استیل کولین است که نقش آن به عنوان یک نوروتر سمیتور در تقویت حافظه به اثبات رسیده است. کودکانی که از خوردن صبحانه امتناع می کنند در انجام تکالیف ریاضی کارایی کمتری دارند و قدرت خلاقیت و ابتکار آنها کاهش می یابد. نخوردن صبحانه در صورتی که تداوم یابد و به عادت تبدیل شود، علاوه بر عوارض گفته شده موجب کمبود دریافت مواد مغذی روزانه مورد نیاز فرد می شود که در وعده های دیگر جایگزین نخواهد شد و در نتیجه کمبود کالری، ویتامین ها و املاح ایجاد می شود.
یک صبحانه کامل حاوی کالری لازم برای بدن در فرم کربوهیدرات های ساده ای است که سطح قند خون را متعادل نگه داشته و مانع کاهش شدید انرژی در ساعات اولیه روز می شود. یک صبحانه ایده آل حاوی بیش ا ز500 الی 600 کالری است و به علاوه ویتامین ها، مواد معدنی و مواد مغذی شامل حداقل 20 گرم پروتئین و پنج گرم فیبر را فراهم می کند. به عنوان مثال شیر و پنیر موجود در این وعده غذایی موادی ضروری برای حفظ ساختمان ماهیچه های بدن است. مواد معدنی موجود در آن فشار خون را کنترل می کند و در حد متعادل نگه می دارد. گندم موجود در ترکیب نان باعث کاهش کلسترول می شود. غذاهایی با چربی اشباع نشده مثل کره بادام زمینی سطح تستوسترون خون را افزایش می دهد و همچنین در آزاد شدن مناسب انرژی نقش موثری ایفا می کند. همچنین از بلوکه شدن و بی استفاده ماندن قند خون که باعث احساس خستگی و بدخلقی می شود، جلوگیری می کند. خوردن صبحانه هایی که سرشار از فیبر هستند باعث کاهش خستگی می شود. بچه هایی که خوب صبحانه نمی خورند در باقی روز نیز انتخاب های غذایی خوبی نخواهند داشت. رژیم غذایی افرادی که صبحانه می خورند بسیار مغذی و مقوی تر از افرادی است که صبحانه نمی خورند. این افراد همچنین عادت های غذایی بهتری داشته و کمتر به سراغ خوردن هله هوله و تنقلات مضر می روند. هرچه سن افراد بالاتر می رود میل به صبحانه خوردن آنها هم کمتر می شود: تقریباً 15درصد نوجوانان و یک سوم افراد بزرگسال صبحانه نمی خورند. برای اینکه کودکان سنین مدرسه، اشتهای کافی برای خوردن صبحانه داشته باشند باید شام را در ساعات ابتدایی شب صرف کنند و حتی الامکان شب ها در ساعت معینی بخوابند تا صبح وقت کافی برای صبحانه خوردن داشته باشند. اگر والدین، صبحانه را به عنوان یک وعده غذایی مهم تلقی کنند و هر روز دور سفره صبحانه بنشینند خود، مشوق کودکان به صرف صبحانه خواهند بود.
-
نکات مهم درباره بهترین رژیم غذایی برای کودکان
غذا و مواد مغذی آجرهای ساختمان بدن هستند که به شکل گیری دندان ها، استخوان ها و ماهیچه های قوی و بافت های سالم کمک می کند. یک رژیم غذایی مناسب و صحیح حتی می تواند از بدن در برابر بیماری ها حفاظت کند. به گفته کارشناسان تغذیه، رژیم غذایی برای کودک نیازمند مراقبت و برنامه ریزی ویژه و خاصی دارد نیازها و احتیاجات به انرژی و ریزمغذی ها نسبتاً زیاد است اما اشتهای کودکان اغلب اندک است و بچه ها معمولاً در غذا خوردن بدقلق و بهانه گیر هستند به این ترتیب رژیم غذایی کودک باید شامل وعده های غذایی کوچک اما به دفعات بیشتر و سرشار از مواد مغذی باشد.
آهن از جمله مواد مغذی برای کودکان به شمار می رود. آهن برای ساخته شدن گلبول های قرمز خون و حمل اکسیژن به تمام نقاط بدن مورد نیاز است. مهم ترین منابع حاوی آهن شامل منابع گوشتی مانند گوشت گاو و گوشت گوسفند، منابع گیاهی مانند غلات غنی شده، نان، میوه های خشک شده، تخم مرغ، دانه ها و سبزیجات سبز برگ پهن مانند هویج و کلم بروکلی هستند.
کلسیم: این ماده مغذی برای تقویت استخوان ها و دندان ها، لخته شدن خون و رشد سلول های عصبی ضروری است. محصولات لبنی چون شیر، ماست، پنیر، سبزیجات سبز تیره، ماهی کنسرو و با استخوان های نرم و آبمیوه های غنی شده از منابع غنی کلسیم به شمار می آیند.
ویتامین A : برای شکل گیری و حفظ سلامت پوست، مو و غشاها، برای رشد دندان ها و استخوان ها و برای کمک به دید در تاریکی مورد نیاز است. سبزیجات و میوه های زرد و نارنجی رنگ مانند فلفل، گوجه فرنگی و انبه، سبزیجات سبز تیره، جگر و محصولات لبنی از منابع مهم حاوی ویتامین A هستند.
ویتامین C : این ویتامین برای ساختار استخوان ها، غضروف و ماهیچه ها مورد نیاز است. همچنین به سلامت سیستم ایمنی بدن و جذب آهن کمک می کند. مرکبات، توت ها و سبزیجاتی که پخته نمی شوند، سیب زمینی و آب میوه ها سرشار از ویتامین C هستند.
ویتامین D : این ویتامین به تشکیل استخوان ها و دندان ها و فعالیت سیستم عصبی و قلب کمک می کند.
ماهی های روغنی مانند ماهی تن، ساردین و ماهی آزاد به علاوه مارگارین غنی شده و محصولات لبنی از مهم ترین منابع حاوی ویتامین D محسوب می شوند.
این مواد مغذی همگی برای کودک شما در این رده سنی مورد نیاز هستند اما آنچه دانستن آن در این مرحله مهم است، این است که در وعده های غذایی این مواد به چه ترتیبی باید استفاده شوند تا تمام ریزمغذی ها و مواد معدنی مهم به بدن کودک برسد.
کربوهیدرات های نشاسته ای که شامل نان، برنج، ماکارونی، غلات و سیب زمینی می شوند، باید همواره با وعده های غذایی مصرف شود. از مقادیر زیاد سیب زمینی شامل سیب زمینی کبابی و سیب زمینی شیرین استفاده کنید. سعی کنید از نان کامل یا نان گندم سیاه به جای سفید و قهوه ای استفاده کنید چرا که به نسبت حاوی فیبر بیشتری هستند. ماکارونی نیز کربوهیدرات مناسبی است. بسیاری از کودکان انواع مختلف ماکارونی را همراه با سس گوجه فرنگی، پنیر یا سس گوشت مصرف می کنند. برای صبحانه از غلات غنی شده تهیه شده از تمام انواع غلات استفاده کنید. میوه ها و سبزیجات نیز باید اغلب خورده شوند و بهتر است به پنج نوبت در روز تقسیم شود. از میوه ها در پودینگ ها، به عنوان میان وعده ها و نیز خردشده در پای ها استفاده کنید. مصرف زیاد از حد بیسکویت، کیک، شیرینی ها، شکلات، خامه، بستنی و نوشیدنی های حاوی قند میل کودک را برای مصرف غذاهای مغذی تر و بهره مندی از یک رژیم غذایی باکیفیت تر دچار اشکال می کند. به علاوه خوراکی ها و آشامیدنی های قندی احتمال پوسیدگی دندان ها را افزایش می دهد. برخی نوشیدنی های بدون قند و رژیمی هم حتی می توانند موجب پوسیدگی دندان ها شوند از این رو شیر و آب بهترین نوشیدنی ها در بین وعده های غذا محسوب می شوند.
منبع: www.corriere.it