درگفت وگو با دست اندرکاران گردشگری بررسی شد
سرمایه، دلبر توکلی: از سال 1980 تاکنون ،روز 27 سپتامبر از سوی سازمان جهانی جهانگردی به عنوان روز جهانی جهانگردی نامگذاری شد.به این ترتیب هر سال در این روز در اقصی نقاط جهان دست اندرکاران جهانگردی گردهم می آیند و این روز را با برپایی مراسم ویژه ای گرامی می دارند. در این روز شعاری هم از سوی دبیر کل سازمان جهانی جهانگردی اعلام می شود که کشور های عضو بر این اساس استراتژی ها و برنامه های سال آتی خود را تدوین و اجرا می کنند.
در همین راستا در مراسم سال گذشته
(2007) از سوی UNWTO سالی که «درهای گردشگری به روی زنان باز است» نامگذاری شد اما ایران با وجود آنکه یکی از نخستین اعضای این سازمان محسوب می شود طی یک سال گذشته هیچ برنامه خاصی در راستای تحقق شعار اعلام شده، انجام نداد.
شعله جلیلی یکی از راهنمایان تور با تاکید براینکه طی یک سال گذشته اقدامی برای گسترش فعالیت زنان درحوزه گردشگری انجام نشده است گفت: «از آنجایی که به آموزش بسیار اهمیت می دهم و برایم در اولویت است همیشه سخنم را از این بخش شروع می کنم چرا که فکر می کنم اگر آموزش صحیح وجود نداشته باشد نمی توان به جامعه ای بالنده دست یافت اما متاسفانه باوجود آنکه از سوی سازمان جهانی جهانگردی، سال 2007 به نام زنان در این حوزه نامگذاری شد با آنکه همه مدارک مورد نیاز برای تاسیس آموزشگاه گردشگری را داشتم پس از 9 ماه رفت وآمد با تقاضای من موافقت نشد.»
این راهنمای تور درادامه خاطرنشان کرد: «پاسخ صحیحی در این خصوص نگرفتم اما آنچه بدیهی است، بسیاری از دست اندرکاران بخش گردشگری کشورمان با فعالیت زنان در این حوزه موافقت چندانی ندارند به طوری که تا به حال بسیار دیده ام دفاتر خدمات مسافرتی را که در عین نیازمندی به راهنما در سفرها ترجیح دادند از راهنمای مرد استفاده کنند. هیچ وقت نفهمیدم که این مدیران چگونه فکر می کنند ما هم چون مردان راهنما درس خواندیم. در این جامعه بزرگ شدیم و با مختصات و فرهنگ کشورمان آشنا هستیم.»
وی با تاکید بر اینکه زنان و مردانی که در این حوزه فعال هستند از حقوق مساوی برخوردار نیستند، گفت: «در این خصوص باز هم به آموزش برمی گردم، وقتی یک راهنمای زن در حال گذراندن دوره است نمی تواند به راحتی به سایت های گردشگری که در نقاط دور از دسترس قرار گرفته اند برود اما آقایان می توانند با هر نوع وسیله نقلیه ای از این اماکن بازدید کنند و به تجربیات خود بیفزایند. از طرفی چون میزان آسیب پذیری زنان در جامعه ما نسبت به مردان بیشتر است، بانوانی که در این بخش فعالیت می کنند به راحتی نمی توانند در سایت های باستان شناسی نیز حضور پیدا کنند. گاه فکر می کنم ما علاوه بر اینکه سختی کار در حرفه راهنمایی تور را برعهده داریم باید از توان بیشتری برای ایستادن در مقابل آزار و اذیت هایی که به اقتضای جنسیت مان در این حرفه متحمل می شویم نسبت به سایر مشاغل برخوردار باشیم.»
از سوی دیگر شاهد آن هستیم حتی پس از ادغام سه سازمان ایرانگردی و جهانگردی، میراث فرهنگی و صنایع دستی هیچ یک از معاونان و مدیران استانی حتی مدیران جزء سازمان جدید از میان زنان کارآزموده این بخش که تعدادشان اندک هم نیست، انتخاب نشدند.
این در حالی است که زنان نقش کلیدی و مهمی را در توسعه صنعت گردشگری در جهان ایفا می کنند اما هنوز در کشورمان از جایگاه ویژه ای برخوردار نیستند. حتی برخی از بزرگ ترین هتل های جهان با مدیریت زنان اداره می شود البته زنان در بخش هتلداری کشورمان حضور بسزایی دارند اما این نقش در بخش «خانه داری» خلاصه شده و تعداد زنانی که صاحب هتل در کشورمان باشند به تعداد انگشتان یک دست هم نمی رسد. از سوی دیگر نباید فراموش کرد تاکنون امکانات و پروژه هایی که در بخش گردشگری تعریف شده به نوعی میان مردانی که در این بخش فعالند تقسیم شده است. البته اگر بخواهیم کمی منصف باشیم در بخش باستان شناسی و مرمت بیشتر به زنان اجازه فعالیت داده شده است تا در بخش گردشگری. رقیه حاتمی پور مدیر یکی از دفاترخدمات مسافرتی با تاکید براینکه طی یک سال گذشته هیچ اقدامی درراستای تحقق شعار سازمان جهانی جهانگردی از سوی سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی وگردشگری انجام نشده است، گفت: «تا جایی که من می دانم در این خصوص اقدامات خاصی انجام نشد در حالی که بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله مصر،ابوظبی و قطر از این فرصت استفاده کرده و با برگزاری همایش های تخصصی دراین حوزه توانستند زنان فعال در گردشگری را گردهم آورند.»وی افزود: «به طور کلی کاردربخش گردشگری کشورمان دارای مشکلاتی است وبه طورخاص وقتی وارد حوزه زنان می شویم مشخص نیست چه عاملی موجب شده از توانمندی ها ومدیریت خانم ها دربخش گردشگری تا کنون استفاده نشود.»
ناگفته نماند که به طور کلی این صنعت در کشورمان از رونق چندانی برخوردار نیست اما با توجه به جمعیت زنان در کشورمان، شعار سازمان جهانی جهانگردی فرصتی بود تا بتوان از این سرمایه بالقوه ای که در این بخش وجود دارد بهره برداری بهینه کرد که متاسفانه همچون بسیاری از فرصت های دیگر این امکان را از دست دادیم حتی در این بخش از اختصاص روزی به نام زنان فعال در این حوزه پرهیز شد.
فخرالسادات غنی مدرس وراهنمای طبیعت گردی که از دیگر زنان فعال در حوزه گردشگری است ضمن تایید سخنان سایرین در این خصوص می گوید: «به عنوان فردی که دریکی از موسسات فعال دربخش طبیعت گردی کار می کنم باید بگویم که هیچ گونه فعالیتی برای توسعه فعالیت های زنان درگردشگری را شاهد نبودم و چه بسا در بسیاری موارد با درهای بسته روبه رو شدم.»
نگار کیهانفر هم که به نوعی جوان ترین مدیرآژانس خدمات مسافرتی در کشور محسوب می شود، می گوید: «به جهت اینکه یک خانم جوان هستم و در این حوزه فعالیت می کنم بنا به ملاحظات اجتماعی موجود در برخی موارد آن طور که باید نتوانستم حوزه فعالیتم را گسترش دهم و باید با سرسختی راهی برای ورود به برخی عرصه های گردشگری در کشور باز کنم.»
نگاهی به ساختار بخش گردشگری کشور حاکی از آن است که سهم زنان در بدنه کارشناسی این بخش قابل توجه است و نمی توان آن را نادیده گرفت. حتی با وجود آنکه زنان در این عرصه کارشان در رقابت با مردان فعال در این حوزه بیشتر از سایر عرصه های صنعت است نه تنها از حضورشان حمایت نمی شود بلکه به نوعی از کارشان جلوگیری نیز می شود. اگر باور ندارید کمی در رویدادهای یک سال اخیر در بخش گردشگری تامل کنید، تعداد سخنرانان زن در برنامه همایش های مختلفی که برپا شد شاید از عدد شش فراتر نرود. همچنین میزان تسهیلاتی که به بخش خصوصی فعال در این حوزه داده شد در بین مدیران دفاتر خدمات مسافرتی زن و مرد در کشورمان قابل مقایسه نیست شاید علت اصلی این امر را باید ریشه ای تر بررسی کرد.
هنگامی که زنان در بخش خانه داری در هتل ها بدون کمترین خطا به کار خود می پردازند چطور می توان گفت از عهده مدیریت یک هتل بر نمی آیند،
از سوی دیگر حتی در بخش گردشگری داخلی به نوعی از حضور زنان جلوگیری می شود چون هیچ مردی هنگام سفر و اقامت در هتل ابتدا به اماکن نمی رود اما زنان هنگام ایرانگردی ابتدا باید آدرس اماکن هر شهری را داشته باشند تا سایر اطلاعات مورد نیاز را حال اینکه گاه در سفرهای انفرادی از امنیت روانی چندانی برخوردار نیستند، بماند.
متولیان گردشگری کشورمان می توانستند با شناسایی زنان نخبه و توانایی های زنان فعال در بخش گردشگری در داخل و خارج از کشور و برپایی سمیناری امکان تبادل اطلاعات در این حوزه را هرچه بیشتر فراهم کنند و این امر را دستاویزی برای دعوت آنان برای بازدید از جاذبه های کشور قرار دهند. اما در کمال تاسف باید اعتراف کرد اجرای نادرست برخی طرح های ضربتی در کشور همچنین در برخی موارد برخورد نامناسب با نوع پوشش زنان خارجی انعکاس منفی برای توسعه گردشگری کشورمان داشته است. بدیهی است چنین اتفاقاتی تنها فرصت مناسبی را برای آنان که درصددند چهره بدی از ایران به جهانیان ارائه دهند، فراهم می کند.
البته نا گفته نماند که این روزها فعالیت زنان در بسیاری عرصه های کشور چشمگیرتر از گذشته است اما هنوز آن طور که باید حضور آنان به طور برابر در بسیاری از قسمت ها به خصوص صنعت گردشگری دیده نمی شود.
(2007) از سوی UNWTO سالی که «درهای گردشگری به روی زنان باز است» نامگذاری شد اما ایران با وجود آنکه یکی از نخستین اعضای این سازمان محسوب می شود طی یک سال گذشته هیچ برنامه خاصی در راستای تحقق شعار اعلام شده، انجام نداد.
شعله جلیلی یکی از راهنمایان تور با تاکید براینکه طی یک سال گذشته اقدامی برای گسترش فعالیت زنان درحوزه گردشگری انجام نشده است گفت: «از آنجایی که به آموزش بسیار اهمیت می دهم و برایم در اولویت است همیشه سخنم را از این بخش شروع می کنم چرا که فکر می کنم اگر آموزش صحیح وجود نداشته باشد نمی توان به جامعه ای بالنده دست یافت اما متاسفانه باوجود آنکه از سوی سازمان جهانی جهانگردی، سال 2007 به نام زنان در این حوزه نامگذاری شد با آنکه همه مدارک مورد نیاز برای تاسیس آموزشگاه گردشگری را داشتم پس از 9 ماه رفت وآمد با تقاضای من موافقت نشد.»
این راهنمای تور درادامه خاطرنشان کرد: «پاسخ صحیحی در این خصوص نگرفتم اما آنچه بدیهی است، بسیاری از دست اندرکاران بخش گردشگری کشورمان با فعالیت زنان در این حوزه موافقت چندانی ندارند به طوری که تا به حال بسیار دیده ام دفاتر خدمات مسافرتی را که در عین نیازمندی به راهنما در سفرها ترجیح دادند از راهنمای مرد استفاده کنند. هیچ وقت نفهمیدم که این مدیران چگونه فکر می کنند ما هم چون مردان راهنما درس خواندیم. در این جامعه بزرگ شدیم و با مختصات و فرهنگ کشورمان آشنا هستیم.»
وی با تاکید بر اینکه زنان و مردانی که در این حوزه فعال هستند از حقوق مساوی برخوردار نیستند، گفت: «در این خصوص باز هم به آموزش برمی گردم، وقتی یک راهنمای زن در حال گذراندن دوره است نمی تواند به راحتی به سایت های گردشگری که در نقاط دور از دسترس قرار گرفته اند برود اما آقایان می توانند با هر نوع وسیله نقلیه ای از این اماکن بازدید کنند و به تجربیات خود بیفزایند. از طرفی چون میزان آسیب پذیری زنان در جامعه ما نسبت به مردان بیشتر است، بانوانی که در این بخش فعالیت می کنند به راحتی نمی توانند در سایت های باستان شناسی نیز حضور پیدا کنند. گاه فکر می کنم ما علاوه بر اینکه سختی کار در حرفه راهنمایی تور را برعهده داریم باید از توان بیشتری برای ایستادن در مقابل آزار و اذیت هایی که به اقتضای جنسیت مان در این حرفه متحمل می شویم نسبت به سایر مشاغل برخوردار باشیم.»
از سوی دیگر شاهد آن هستیم حتی پس از ادغام سه سازمان ایرانگردی و جهانگردی، میراث فرهنگی و صنایع دستی هیچ یک از معاونان و مدیران استانی حتی مدیران جزء سازمان جدید از میان زنان کارآزموده این بخش که تعدادشان اندک هم نیست، انتخاب نشدند.
این در حالی است که زنان نقش کلیدی و مهمی را در توسعه صنعت گردشگری در جهان ایفا می کنند اما هنوز در کشورمان از جایگاه ویژه ای برخوردار نیستند. حتی برخی از بزرگ ترین هتل های جهان با مدیریت زنان اداره می شود البته زنان در بخش هتلداری کشورمان حضور بسزایی دارند اما این نقش در بخش «خانه داری» خلاصه شده و تعداد زنانی که صاحب هتل در کشورمان باشند به تعداد انگشتان یک دست هم نمی رسد. از سوی دیگر نباید فراموش کرد تاکنون امکانات و پروژه هایی که در بخش گردشگری تعریف شده به نوعی میان مردانی که در این بخش فعالند تقسیم شده است. البته اگر بخواهیم کمی منصف باشیم در بخش باستان شناسی و مرمت بیشتر به زنان اجازه فعالیت داده شده است تا در بخش گردشگری. رقیه حاتمی پور مدیر یکی از دفاترخدمات مسافرتی با تاکید براینکه طی یک سال گذشته هیچ اقدامی درراستای تحقق شعار سازمان جهانی جهانگردی از سوی سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی وگردشگری انجام نشده است، گفت: «تا جایی که من می دانم در این خصوص اقدامات خاصی انجام نشد در حالی که بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله مصر،ابوظبی و قطر از این فرصت استفاده کرده و با برگزاری همایش های تخصصی دراین حوزه توانستند زنان فعال در گردشگری را گردهم آورند.»وی افزود: «به طور کلی کاردربخش گردشگری کشورمان دارای مشکلاتی است وبه طورخاص وقتی وارد حوزه زنان می شویم مشخص نیست چه عاملی موجب شده از توانمندی ها ومدیریت خانم ها دربخش گردشگری تا کنون استفاده نشود.»
ناگفته نماند که به طور کلی این صنعت در کشورمان از رونق چندانی برخوردار نیست اما با توجه به جمعیت زنان در کشورمان، شعار سازمان جهانی جهانگردی فرصتی بود تا بتوان از این سرمایه بالقوه ای که در این بخش وجود دارد بهره برداری بهینه کرد که متاسفانه همچون بسیاری از فرصت های دیگر این امکان را از دست دادیم حتی در این بخش از اختصاص روزی به نام زنان فعال در این حوزه پرهیز شد.
فخرالسادات غنی مدرس وراهنمای طبیعت گردی که از دیگر زنان فعال در حوزه گردشگری است ضمن تایید سخنان سایرین در این خصوص می گوید: «به عنوان فردی که دریکی از موسسات فعال دربخش طبیعت گردی کار می کنم باید بگویم که هیچ گونه فعالیتی برای توسعه فعالیت های زنان درگردشگری را شاهد نبودم و چه بسا در بسیاری موارد با درهای بسته روبه رو شدم.»
نگار کیهانفر هم که به نوعی جوان ترین مدیرآژانس خدمات مسافرتی در کشور محسوب می شود، می گوید: «به جهت اینکه یک خانم جوان هستم و در این حوزه فعالیت می کنم بنا به ملاحظات اجتماعی موجود در برخی موارد آن طور که باید نتوانستم حوزه فعالیتم را گسترش دهم و باید با سرسختی راهی برای ورود به برخی عرصه های گردشگری در کشور باز کنم.»
نگاهی به ساختار بخش گردشگری کشور حاکی از آن است که سهم زنان در بدنه کارشناسی این بخش قابل توجه است و نمی توان آن را نادیده گرفت. حتی با وجود آنکه زنان در این عرصه کارشان در رقابت با مردان فعال در این حوزه بیشتر از سایر عرصه های صنعت است نه تنها از حضورشان حمایت نمی شود بلکه به نوعی از کارشان جلوگیری نیز می شود. اگر باور ندارید کمی در رویدادهای یک سال اخیر در بخش گردشگری تامل کنید، تعداد سخنرانان زن در برنامه همایش های مختلفی که برپا شد شاید از عدد شش فراتر نرود. همچنین میزان تسهیلاتی که به بخش خصوصی فعال در این حوزه داده شد در بین مدیران دفاتر خدمات مسافرتی زن و مرد در کشورمان قابل مقایسه نیست شاید علت اصلی این امر را باید ریشه ای تر بررسی کرد.
هنگامی که زنان در بخش خانه داری در هتل ها بدون کمترین خطا به کار خود می پردازند چطور می توان گفت از عهده مدیریت یک هتل بر نمی آیند،
از سوی دیگر حتی در بخش گردشگری داخلی به نوعی از حضور زنان جلوگیری می شود چون هیچ مردی هنگام سفر و اقامت در هتل ابتدا به اماکن نمی رود اما زنان هنگام ایرانگردی ابتدا باید آدرس اماکن هر شهری را داشته باشند تا سایر اطلاعات مورد نیاز را حال اینکه گاه در سفرهای انفرادی از امنیت روانی چندانی برخوردار نیستند، بماند.
متولیان گردشگری کشورمان می توانستند با شناسایی زنان نخبه و توانایی های زنان فعال در بخش گردشگری در داخل و خارج از کشور و برپایی سمیناری امکان تبادل اطلاعات در این حوزه را هرچه بیشتر فراهم کنند و این امر را دستاویزی برای دعوت آنان برای بازدید از جاذبه های کشور قرار دهند. اما در کمال تاسف باید اعتراف کرد اجرای نادرست برخی طرح های ضربتی در کشور همچنین در برخی موارد برخورد نامناسب با نوع پوشش زنان خارجی انعکاس منفی برای توسعه گردشگری کشورمان داشته است. بدیهی است چنین اتفاقاتی تنها فرصت مناسبی را برای آنان که درصددند چهره بدی از ایران به جهانیان ارائه دهند، فراهم می کند.
البته نا گفته نماند که این روزها فعالیت زنان در بسیاری عرصه های کشور چشمگیرتر از گذشته است اما هنوز آن طور که باید حضور آنان به طور برابر در بسیاری از قسمت ها به خصوص صنعت گردشگری دیده نمی شود.
جستجو
عکس خبری
پر بیننده ترین اخبار
در واکنش به سوال خبرنگاران رخ داد
در کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی تصویب شد
تولیدکنندگان داخلی توان رقابت با چشم بادامی ها را ندارند
رئیس کل بانک مرکزی:
طی دو دهه گذشته
رئیس مرکز آمار ایران خبر داد